Cho? do czerwca, w którym tradycyjnie przypada Mi?dzynarodowy Tydzie? Archiwów, pozosta?o jeszcze prawie 4 miesi?ce, Stowarzyszenie Archiwistów Chorwackich, b?d?ce koordynatorem tych obchodów w Republice Chorwacji, wysun??o niedawno propozycje tematów, jakimi organizatorzy poszczególnych przedsi?wzi??, a wi?c archiwa, stowarzyszenia, inne zainteresowane instytucje i osoby prawnym oraz fizyczne, mog?yby przeprowadzi? swoje zamierzenia.
Poniewa? w roku bie??cym przypada w Chorwacji szereg wa?nych rocznic zwi?zanych z górami i alpinizmem, jak równie? zwi?zanych z górami, lasami… i wszystkim innym, co mo?e by? zwi?zane z tym ?rodowiskiem ustalono, ?e przewodnie has?o Tygodnia powinno brzmie?: „W góry!”
Pozostawiaj?c wybór konkretnej tematyki poszczególnym podmiotom Stowarzyszenie Archiwistów Chorwackich przypomnia?o szereg wa?nych wydarze? rocznicowych, do których mo?na si? odwo?ywa?. Tutaj wymie?my tylko kilka z nich.

Rocznice zwi?zane z górami w Chorwacji:
w 1569 r. w Wenecji zosta?a opublikowana pierwsza chorwacka powie?? pt. „Planine” (Góry), autorstwa Petara Zoranicia. Przedstawi? w niej swoj? fikcyjn?, siedmiodniow? podró?y przez chorwackie góry, któr? przedsi?wzi??, aby zapomnie? o niespe?nionej mi?o?ci;
w 1874 r. na legendarn? gór? Klek wspinaj? si? Vladimir Mažurani?, Bude Budisavljevi? i Johannes Frischauf, którzy w tym samym czasie za?o?yli w Zagrzebiu Chorwackie Towarzystwo Alpinistyczne (HPD). W zwi?zku z tym wydarzeniem w tym roku przypada oficjalna 150. rocznica zorganizowanego alpinizmu w Chorwacji;
tak?e w 1874 r. w Ogulinie urodzi?a si? Ivana Brli? Mažurani? – najs?ynniejszej chorwacka autorki ba?ni, w tym m.in. opowiadanie pt. „Šuma Striborova” (Las Striborova), b?d?cym cz??ci? zbioru ba?ni pt. Pri?e iz davnine (Opowie?ci z przesz?o?ci);
w latach 1889–1979 ?y? Ante Premuži?, in?ynier le?nictwa, nauczyciel, doradca ministerialny, inicjator, projektant i budowniczy licznych szlaków le?nych i górskich;
w 1904 r. ukaza? si? pierwszy drukowany przewodnik górski Vjekoslava Novotnija pt. „Vodi? u goru zagreba?ku” (Przewodnik po górach Zagrzebskich);
w 1944 r. Tibor Sekelj (1912-1988) zdoby? Aconcagu?, pierwsze wej?cie na wysoko?? ponad 6000 m (6962 m);
w 1949 r. reaktywowano Chorwacki Zwi?zek Alpinizmu (zdelegalizowany w 1945 r.);
w 1979 r. pierwsze wej?cie Stipe Božicia na Mount Everest;
w 2009 r. zdobycie Mount Everestu przez chorwacka wypraw? kobiec?;
w 2024 r. zmar? Željko Poljak, emerytowany lekarz-alpinista; przez ponad 75 lat by? aktywnym cz?onkiem Chorwackiego Zwi?zku Alpinizmu, pe?ni?c funkcje cz?onka zarz?du i rady nadzorczej, przewodnicz?cego komitetu wyprawy górskich, prezesa Górskiego Pogotowia Ratunkowego i prezesa samego Zwi?zku (1981-1983); autor wi?kszo?ci ksi??ek i artyku?ów o tematyce alpinistycznej w Chorwacji;
dnia 5 czerwca przypada Dzie? Ochrony Przyrody Chorwackich Gór.

Z tych i innych rocznic oraz tematów ka?dy powinien wybra? co? dla siebie, pasuj?cego do w?asnych zainteresowa?, profilu instytucji, obszaru na którym dzia?a, jak równie? odnajduj?c je we wszelkiego rodzaju aktach itd. Same góry to temat ramowy, którego nie mo?na rozpatrywa? wy??cznie przez pryzmat alpinizmu. Mog? by? motywem lub g?ówn? scenografi?, dla poszczególnych materia?ów i zapisów zachowanych w archiwach, miejscem wa?nego wydarzenia lub miejscem ?ycia jednostek lub organizacji, mog? dotyczy? infrastruktury le?nej i projektów budowlanych, geograficznych, naukowych i badaczy zajmuj?cy si? geologi?, zoologi?, botanik?, hydrografi?, meteorologi? lub ekonomicznym i turystycznym aspektem gór.
Stowarzyszenie proponuje, aby uczci? t? okazj? wystawami, publikacjami, spotkaniami eksperckimi, okr?g?ymi sto?ami, warsztatami dla dzieci i m?odzie?y, wieczorami dyskusyjnymi, projekcjami filmowymi, prezentacj? tre?ci cyfrowych, wydarzeniami mi?dzyinstytucjonalnymi itp.
Samo Stowarzyszenie Archiwistów Chorwackich ma zamiar przygotowa? i udost?pni? cyfrowy plakat zapowiadaj?cy Mi?dzynarodowy Tydzie? Archiwów w Chorwacji 2024 (nadaj?cy si? do druku i publikacji w Internecie), a tak?e broszur? programow? zawieraj?c? informacje o wszystkich wydarzeniach, które archiwalne i inne instytucje w Chorwacji b?d? w tym roku obchodzi? ten dzie?. Jednak poniewa? w tym roku Mi?dzynarodowy Dzie? Archiwów, rozpoczynany tradycyjnie 9 czerwca, wypada w niedziel?, a Mi?dzynarodowa Rada Archiwów nie zdecydowa?a jeszcze, czy tydzie? ten b?dzie obchodzony przed, czy po tej dacie, dlatego na razie wstrzymuj? si? z ostatecznym okre?leniem terminu obchodów.

?ród?o:
HAD: Me?unarodni tjedan arhiva 2024. - najava teme

oprac. Ivo ?aborewicz
AP Wroc?aw O. Jelenia Góra