W czwartek 20 listopada 2025 r. w Instytucie Liszta – W?gierskim Instytucie Kultury (Liszt Intézet - Magyar Kulturális Centrum) w Zagrzebiu zosta?a otwarta wystawa „Odkrycia europejskie: od Nowego ?wiata do nowych technologii”, przygotowana przy udziale W?gierskiego Archiwum Narodowego, któr? zainteresowani b?d? mogli ogl?da? do 20 stycznia 2026 r.
Wystawa objazdowa, stworzona przy udziale sze?ciu krajów, po?wi?cona jest historii rozwoju nauki i technologii, przedstawiaj?c jedn? z najbardziej charakterystycznych i trwa?ych cech europejskiej historii i kultury, jak? jest pragnienie odkrywania. Trzy filary wystawy – medycyna, energia/przemys?, transport/?egluga – poprzez dokumenty archiwalne daj? wgl?d w ró?norodn? histori? wynalazków i odkry? oraz ?ycie osób z nimi zwi?zanych, prowadz?c zwiedzaj?cych przez histori? Europy.

W ramach wystawy mo?na obejrze? na przyk?ad dokument z 1791 r. pt. „Do?wiadczenia dotycz?ce ?rodków maj?cych na celu popraw? zaopatrzenia ?o?nierzy bez dodatkowego obci??enia królewskiej skarbnicy”, 36-cz??ciowy zestaw próbek ?elatyny – czyli zbiór ówczesnych kostek bulionowych – czy te? plan urz?dzenia dostarczaj?cego ?wie?? wod? z rzeki do twierdzy Alcázar w Toledo z 1561 roku, uwa?anej za cud in?ynierii. Mo?na równie? obejrze? wspólny patent Alberta Einsteina i Leona Szilárda na lodówk?, a tak?e opracowany przez Kálmána Tihanyiego system telewizyjny o wysokiej rozdzielczo?ci o nazwie Radioskop.
Na wystawie zaprezentuj? si? równie? m?odzi projektanci, którzy zainspirowani dokumentami z archiwów portugalskich, norweskich, malta?skich, w?gierskich i hiszpa?skich zaprojektowali przedmioty u?ytkowe lub zaadaptowali ich motywy do naszych codziennych narz?dzi. Na platformach cyfrowych na m?odszych zwiedzaj?cych czekaj? gry wideo, quizy i gry pami?ciowe zwi?zane z tematyk? wystawy.
Seria wystaw zwi?zana jest z programem „European Digital Treasures”, którego celem jest jak najszersza, g?ównie cyfrowa prezentacja materia?ów archiwalnych. Wystawy rozpocz??y swoj? podró? w 2021 roku, aby odwiedzi? miejsca wystawowe partnerów archiwalnych konsorcjum, od Norwegii przez Austri? i W?gry po Portugali?, Hiszpani? i Malt?, a od 2022 roku znalaz?y równie? miejsce w Instytutach Liszta w kilku krajach. Wystawa powsta?a dzi?ki cz??ciowemu finansowaniu programu Kreatywna Europa Unii Europejskiej oraz wsparciu Várkert Bazár.

Wi?cej:
Levéltári kiállítás nyílik a zágrábi Liszt Intézetben

oprac. oprac. Edyta ?aborewicz
AP Wroc?aw O.Legnica