W dniach 18-20 marca 2026 r. Archiwum Narodowe w Pradze zorganizowało międzynarodową konferencję poświęconą dokumentacji cyfrowej. Była to już 29 edycja tego typu spotkań organizowanych przez krąg / grupę roboczą archiwistów instytucji publicznych, uniwersytetów i instytucji akademickich, w większości niemieckich, ale także z Austrii, Czech i Szwajcarii, działających pod wspólnym hasłem „Archivierung von Unterlagen aus digitalen Systemen” – w skrócie AUdS, czyli „Archiwizacja dokumentów z systemów cyfrowych”.

Celem grupy jest opracowanie standardów dotyczących archiwizacji cyfrowej, zabezpieczania danych, integralności danych oraz długoterminowego ich przechowywania i zachowania czytelności formatów w jakich zostały zapisane. Wypracowanie rozwiązań w tych kierunkach odbywa się na corocznych konferencjach, których wyniki są następnie publikowane. Konferencje te są uznawane za jedne z najważniejszych tego typu w dziedzinie archiwizacji elektronicznej w obszarze niemieckojęzycznym. Prace grupy obejmują nie tylko dokumenty urzędowe, ale także rejestry i bazy danych z całego spektrum działalności człowieka, takie jak geodane, bazy danych dotyczących zdrowia, zdjęcia satelitarne czy przechowywanie treści internetowych i sieci społecznościowych.
Pierwsza tego typu konferencja odbyła się w 1997 r. w niemieckim Münster. Kolejne organizowano co roku w różnych krajach. W Czechach Archiwum Narodowe w Pradze było gospodarzem konferencji AUdS w 2019 roku. Jednak w roku 2020 konferencja się nie odbyła, zaś w latach 2021-2022 – z powodu pandemii COVID-19 – organizowano ją wyłącznie online. W 2023 r. gospodarzem spotkania było Mannheim w Niemczech, zaś w 2024 r. Zurych w Szwajcarii, a w 2025 r. Chemnitz w niemieckiej Saksonii. Tej wiosny archiwalny eksperci od dokumentacji cyfrowej spotkali się ponownie w Pradze.
W konferencji wzięła udział chyba rekordowa liczba uczestników, bo ponad 400 światowych ekspertów do spraw archiwizacji cyfrowej, którzy oprócz Czech przybyli z licznych krajów europejskich, jak: Austria, Holandia, Niemcy, Słowenia, Szwajcaria i Węgry, a także z Kanady. Zabrakło przedstawicieli z Polski (sąsiadującej z Czechami), a szkoda, bo stracono szansę na zapoznanie się ze światowymi dokonaniami i trendami w dziedzinie archiwistyki cyfrowej. Trzeba przy tym pamiętać, że w zasobach polskich Archiwów Państwowych znajduje się wiele kilometrów akt niemieckojęzycznych, a więc jak najbardziej pasujących do ścisłych zainteresowań międzynarodowej grupy roboczej AUdS.
Zebrani w trakcie dwudniowych obrad mieli okazję wymienić się praktycznymi doświadczeniami w zakresie nowych trendów, w tym wykorzystania sztucznej inteligencji w zarządzaniu dokumentacją i archiwizacji cyfrowej. Oprócz głównych bloków konferencyjnych, uczestnicy spotkania mieli również okazję wziąć udział w niektórych zajęciach i wypróbować programy w sekcji Live-Lab, gdzie oprócz wymiany poglądów ć i doświadczeń można było zadawać i odpowiadać na pytania zawodowe w małych grupach. Generalnie obrady toczyły się w następujących sekcjach: Sekcja 1: Bedarfe und Realität: Situationsbericht (Potrzeby a rzeczywistość: opis sytuacji); Sekcja 2: Digitale Überlieferung als Herausforderung und Chance (Dziedzictwo cyfrowe jako wyzwanie i szansa); Sekcja 3: Barcamps, czyli otwarte spotkania o charakterze warsztatowym, na których omawiano m.in. punkty styczne i połączenia pomiędzy AFIS (komputerowy system automatycznej identyfikacji daktyloskopijnej) a systemami archiwizacji; strategiczne etapy w zarządzaniu dokumentacją elektroniczną (tu wystąpili m.in. Žiga Koncilja i Jože Škofljanec z Archiwum Państwowego Republiki Słowenii z referatem poświęconym narodowym przepisom dotyczącym cyfrowej konserwacji); Sekcja 4: Archiwizacja z myślą o przyszłości w praktyce; Sekcja 5: Sztuczna inteligencja w archiwum cyfrowym – od wzbogacania treści po przyszłe zastosowania; Sekcja 6: Archiwizacja danych badawczych i ich potencjał.
Dla urozmaicenia spotkania dla uczestników konferencji zorganizowano rozmaite wycieczki, nie tylko po budynku Archiwum Narodowego w Chodovcu w Pradze. W piątek, 20 marca, można było zwiedzić budynek Archiwum przy ulicy Milady Horákové, Bibliotekę Narodową Republiki Czeskiej (Klementinum), Archiwum Kancelarii Prezydenta Republiki Czech na Zamku Praskim, Archiwum Sił Bezpieczeństwa oraz w archiwum w dawnego niemieckiego obozu koncentracyjnego, dziś Miejsce Pamięci Terezín.

Więcej:

Národní archiv: V Národním archivu se koná mezinárodní konference o digitálním archivnictví

Národní archiv: Konference AUdS v Praze přivítala stovky účastníků

Kanton St. Gallen: Arbeitskreis AUdS

oprac. Ivo Łaborewicz
AP Wrocław O. Jelenia gór