Istniejące od 1972 r., mające siedzibę w Instytucie Herdera w Marburgu w Niemczech, Stowarzyszenie Bibliotek i Centrów Dokumentacji Studiów Europy Wschodniej, Środkowo-Wschodniej i Południowo-Wschodniej (ABDOS – Arbeitsgemeinschaft der Bibliotheken und Dokumentationsstellen der Ost-, Ostmittel- und Südosteuropaforschung) jest organizacją skupiającą instytucje i osoby parające się gromadzeniem, kolekcjonowaniem i katalogowaniem, a także badaniem i propocją literatury powstającej w Europie Wschodniej, Środkowo-Wschodniej i Południowo-Wschodniej. ABDOS wspiera również kontakty między bibliotekarzami i dokumentalistami, czemu służą coroczne konferencje szkoleniowe i informacyjne, odbywające się naprzemiennie w krajach niemieckojęzycznych i innych krajach – zazwyczaj w Europie Wschodniej. Tegoroczna konferencja odbędzie się w Czechach.

W dniach 11-13 maja 2026 r. w Czeskiej Bibliotece Narodowej w Pradze, w gmachu Klementinum, odbędą się obrady 53. konferencji ABDOS, której hasło brzmi: „Biblioteki i Wygnanie: Książki, Czytelnicy, Opowieści”. Wybór Pragi na miejsce spotkania nie był przypadkowy, Czeska stolica posiada bowiem unikatowe zbiory biblioteczne i archiwalne, poruszające problem wygnania, zarówno pod względem treści, jak i proweniencji. Jednocześnie Praga to miejsce, w którym temat wygnania politycznego i literackiego jest przedmiotem ożywionych badań naukowych. Dlatego konferencja ABDOS skupi się na temacie wygnania i emigracji w kontekście bibliotek i archiwów na całym świecie. Organizatorzy zapraszają nie tylko bibliotekarzy, ale również archiwistów i i dokumentalistów.

Konferencja jest wspólnym wydarzeniem Stowarzyszenia Bibliotek i Centrów Dokumentacji Studiów Europy Wschodniej, Środkowo-Wschodniej i Południowo-Wschodniej (ABDOS) e.V. oraz Bibliotekę Słowiańską w Pradze (Národní knihovna ČR – Slovanská knihovna), we współpracy i przy wsparciu Muzeum Literatury Czeskiej (Památník národního písemnictví – Muzeum literatury), Czeskiego Towarzystwa Studiów Słowiańskich, Bałkańskich i Bizantyjskich (Česká společnost pro slavistická, balkanistická a byzantologická studia) i Instytut Slawistyki Czeskiej Akademii Nauk (Slovanský ústav Akademie věd ČR).

Z informacji praktyczno-organizacyjnych należy wymienić, iż językami konferencji będą niemiecki i angielski. Nie przewiduje się tłumaczeń symultanicznych. Opłata konferencyjna wynosi 110 EUR dla członków ABDOS oraz 160 EUR dla osób niezrzeszonych, przy czym podmioty komercyjne wnoszą opłatę w wysokości 500 EUR. Zakwaterowanie we własnym zakresie. W opłatę konferencyjną wliczone jest wyżywienie w trakcie przerw kawowych i lunchów. Organizatorzy proszą uczestników o rejestrację do 22 kwietnia 2026 r. za pośrednictwem strony http://tiny.cc/ABDOS2026 lub https://www.abdos.de. Można również zarejestrować się na zwiedzanie instytucji z przewodnikiem, przyjęcie w Ambasadzie Niemiec oraz nieformalne spotkanie wieczorem 10 maja.

Program konferencji dostępny jest online (https://www.nkp.cz/file/4d1c663427d7aa8a2d6f1149261863b6/12661/abdos2026_program.pdf). Wymieńmy jedynie ze strony polskiej zaplanowane jest wystąpienie dra Jaceka Kordela – kierownika Pracownia Historii Bibliotek i Czytelnictwa Biblioteki Narodowej w Warszawie, który przedstawi referat pt. „The Phoenix in Ashes: the Wartime Fate of Polish Exile Libraries Returned to Poland Before 1939” (Feniks w popiele. Wojenne losy bibliotek emigracyjnych zwróconych Polsce przed 1939 rokiem).

Źródła:

Národní knihovna České republiky: Konference ABDOS v Praze

ABDOS: Die ABDOS e.V.   - ein Netzwerk für Bibliotheken und Dokumentation rund um Osteuropa

ABDOS

oprac. Ivo Łaborewicz
AP Wrocław O.Jelenia Góra