Dnia 20 stycznia 2026 roku Filmoteka Narodowa w Pradze organizuje uroczysty pokaz filmu niemego Gustava Machatý'ego z 1929 roku pt. „Erotikon”. Najprawdopodobniej ?aden inny czeski niemy film nie zdoby? przed II wojn? ?wiatow? takiej s?awy, jak ten obraz. Ale i dzi? zajmuje on wa?ne miejsce w historii kina ?wiatowego, nie tylko dzi?ki ?mia?ym scenom mi?osnym. Film ten porusza temat mi?osnego rozczarowania, ale równie? istotny dla swoich czasów problem zmieniaj?cych si? ról m??czyzny i kobiety, emancypacj?, starcie tradycji z nowoczesno?ci?.
„Erotikon“ Gustava Machatý'ego od dziesi?cioleci nie by? jednak nigdzie prezentowany. Jedyna zachowana kopia znajdowa?a si? w zasobie Narodowego Archiwum Filmowego w Pradze (Národní filmový archiv). Znacz?ca ta dla czeskiej i ?wiatowej kultury instytucja powsta?a jeszcze w 1943 roku, rozwin??a si? po 1945 roku, przechodz?c liczne reorganizacje i zmiany podleg?o?ci. Obecnie jest jedn? z kluczowych instytucji archiwalnych w Czechach, sprawuj?c opiek? nad krajow? kinematografi?. Przede wszystkim gromadzi i sprawuje opiek? nad szeroko rozumianym dziedzictwem filmowym, maj?c w swoich zasobach przesz?o 150 milionów metrów ta?my filmowej, ponad pó? miliona fotografii, przesz?o 30.000 plakatów i 100.000 ró?nych materia?ów promocyjnych. W praskim Narodowym Archiwum Filmowym ocala?y jedyne kopie licznych filmów uznanych za zaginione, wyprodukowane zarówno w Europie, jak i w Ameryce Pó?nocnej. Archiwum prowadzi te? szerok? dzia?alno?? naukow? i wydawnicz?, jak równie? organizuje wiele wystaw i pokazów filmowych. Od 2011 roku realizuje szeroko zakrojone prace digitalizacyjne. Ich efektem jest w?a?nie film Gustava Machatý'ego.
Gustava Machatý (1901–1962) sw? przygod? z filmem rozpocz?? ju? pod koniec I wojny ?wiatowej, gdy porzuciwszy nauk? w szkole ?redniej zatrudni? si? jako rekwizytor filmowy. Ju? w 1918 roku za?o?y? w?asn? firm? filmow?, b?d?c w niej jednocze?nie aktorem, asystentem re?ysera, scenografem i scenarzyst?. W latach 1920–1924 przebywa? w USA, studiuj?c u ameryka?skich filmowców. Po powrocie do Czech nakr?ci? w 1926 roku film pt. „Sonata Kreutzerowska” (Kreutzerova sonáta). W 1928 roku wspomniany „Erotikon”, w 1931 roku swój pierwszy film d?wi?kowy „Z soboty na niedziel?” (Ze soboty na ned?li), rok potem „Na?eradec král kibic?”, a nast?pnie swój drugi legendarny film pt. „Ekstaza (Extase). Film ten wywo?a? ?wiatow? sensacj? i odniós? sukces na II Festiwalu Filmowym w Wenecji. By? on do?? odwa?ny jak na ówczesne czasy i pewien sposób skandaliczny, poniewa? austriacka aktorka Hedy Kiesler (pó?niejsza ameryka?ska gwiazda filmowa Hedy Lamarr) pojawia?a si? w niektórych scenach nago. W 1936 roku wyjecha? za granic?. Przebywa? w Ameryce Pó?nocnej, we W?oszech, Austrii, a powróciwszy do Czechos?owacji, gdzie ca?kowicie zaprzesta? filmowania. Nadal kr?ci? filmy za granic?. W latach 1938–1945 pracowa? w Hollywood, gdzie w 1937 roku nakr?ci? „Pani? Walewsk?” z Gret? Garbo w roli g?ównej, za? w 1945 roku najlepszym i najs?ynniejszy film z tego okresu, a mianowicie „Zazdro??” (Jealousy). Po II wojnie ?wiatowej na sta?e osiad? w Republice Federalnej Niemiec, gdzie pracowa? jako wyk?adowca w szkole filmowej, i gdzie zmar? w Monachium.

Lokalizator Archiwów Mechanizmu Prawdy i Pojednania- TRMAL (Truth and Reconciliation Mechanisms Archives Locator) to mechanizm wyszukiwania archiwów gromadz?cych wiedz? zwi?zan? z ?amaniem praw cz?owieka na ca?ym ?wiecie.
Od 1951 roku setki komisji zbada?y i zebra?y dowody lub zeznania zwi?zane z ?amaniem praw cz?owieka. Niezale?nie od tego, czy by?y to komisje prawdy i pojednania czy komisje ?ledcze czy funkcjonowa?y na  na poziomie lokalnym, krajowym lub mi?dzynarodowym zebra?y olbrzymie ilo?ci dowodów dokumentuj?cych ró?ne mechanizmy naruszania praw cz?owieka.

Zaczyna si? trz?sieniem ziemi, a potem napi?cie ro?nie. Ale to nie film Alfreda Hitchcocka, tylko gra edukacyjna dla dzieci z archiwum w roli g?ownej. Zagin?? ?a?cuch urz?dowy burmistrza Siegen – i teraz to gracze musz? go odnale??! Gra „Lambert i Laurin – Zaginiony ?a?cuch urz?dowy burmistrza” jest dost?pna jako darmowa aplikacja. Gra zosta?a pierwotnie wydana w 2008 roku i opracowana przez Outline Development. W 2010 roku Archiwum Miejskie Siegen i Archiwum Powiatowe Siegen-Wittgenstein otrzyma?y nagrod? od Ministerstwa Kultury Nadrenii Pó?nocnej-Westfalii za gr? komputerow? „Laurin: ?owca Ukrytej Wiedzy. Archiwalna Gra Komputerowa”, któr? z powodzeniem opracowa?y trzy lata wcze?niej we wspó?pracy. Nagrod? przyznano w ramach konkursu „Patrz?c w przysz?o??” -Archiwa i M?odzie?  kraju zwi?zkowego Nadrenia Pó?nocna-Westfalia, we wspó?pracy ze stowarzyszeniami regionalnymi Nadrenii i Westfalii-Lippe.