Naukowy Portal Archiwalny

Muza historii KLIO i pieczęcie

Imię jednej z greckich muz, najbliższej historykom i archiwistom, nadano nagrodzie przyznawanej za publikacje w różnych kategoriach (od 1995 roku), w uznaniu ich wybitnego wkładu w badania historyczne. W 2025 roku Nagroda KLIO została przyznana w pięciu kategoriach: autorskiej – za indywidualny wkład autora w popularyzację historii; monografia naukowa – za merytoryczny wkład w poznawanie historii; wydawniczej – dla wydawnictwa za jakość i formę publikacji; edycja źródłowa – dla autorów edycji tekstów źródłowych i regionalia/varsaviana – za wkład w poznanie i popularyzację dziejów lokalnych, w tym historii Warszawy. Kategoria „edycja źródłowa” pojawiła się w tym roku po raz pierwszy, przyznano w niej trzy nagrody i jedno wyróżnienie. Miło nam poinformować, że nagrodę I stopnia otrzymała książka „Katalog pieczęci Jagiellonów”, Toruń 2024. Pieczęcie jako źródło historyczne zostały tak wyśmienicie opracowane :)

Poprawiony (niedziela, 30 listopada 2025 18:44)

Więcej…

 

CZECHY. „Balony wolności” nad Czechosłowacją

Archiwum Sił Bezpieczeństwa w Pradze (Archiv bezpečnostních složek Praha) – odpowiednik polskiego Instytutu Pamięci Narodowej, od kilku miesięcy publikuje dokumenty dotyczące ciekawych wydarzeń lub zjawisk społecznych, charakterystycznych dla czasów komunistycznych. Tym razem zaprezentowano ulotki przerzucane w latach 50. XX w. balonami z Niemiec do Czechosłowacji.
Organizatorem akcji przerzucania drogą powietrzną druków było, nadające z Monachium, Radio Wolna Europa. W latach 1951–1956, za pomocą plastikowych balonów, zwanych „balonami wolności” wypełnionych helem, o wymiarach ok. 1 m x 1 m, przetransportowano z Bawarii do Czechosłowacji, Polski i na Węgry setki tysięcy ulotek. Był to unikalny sposób przerzucania nieocenzurowanych materiałów drukowanych przez zamknięte granice. W ten sposób „wolny świat” utrzymywał kontakt z krajami za Żelazną Kurtyną. W ramach tej „krucjaty balonowej” w 1954 r. do Polski wysyłano np. tekst pamiętników Józefa Światły, zbiegłego na Zachód funkcjonariusza Służby Bezpieczeństwa, który opisywał okrutne metody rozprawiania się z opozycją.

Poprawiony (środa, 26 listopada 2025 20:12)

Więcej…

 

FRANCJA: Fałszerstwa i fałszerze. Wystawa w Muzeum Archiwów Narodowych w Paryżu

Od 15 października 2025 r do 2 lutego 2026 r. w Muzeum Archiwów Narodowych w Paryżu (Hotel de Soubise - 60, rue des Francs-Bourgeois – 75003 Paris) jest czynna wystawa „Fałszerstwa i fałszerze. Od średniowiecza do naszych czasów” (Faux et faussaires - Du Moyen Âge à nos jours). Problem fałszerstwa jest stary jak cywilizacja ludzka, ale jak zauważają organizatorzy: „Kopie, repliki i imitacje nie są godne potępienia, pod warunkiem, że nie pretendują, do bycia autentycznymi. Z drugiej strony, fałszerstwa, które przedstawiają się jako autentyczne, są niebezpieczne. To właśnie zamiar oszukania czyni fałszerstwo”. (Copies, répliques et imitations ne sont pas condamnables à condition qu'elles ne prétendent pas être authentiques. En revanche les faux qui se présentent comme authentiques sont bel et bien dangereux. C'est l'intention de tromper qui fait le faux !).

Poprawiony (środa, 26 listopada 2025 19:59)

Więcej…

 

WĘGRY: Wystawa poświęcona portom nad Dunajem

W poniedziałek 24 listopada 2025 r. w Budapeszcie odbędzie się uroczyste otwarcie wystawy zatytułowanej „Porty nad Dunajem: historia – architektura – ludzie” („A Duna kikötői: történelem – építészet – emberek”), w sali Kós Károly w siedzibie Węgierskiego Stowarzyszenia Architektów.
Podczas wydarzenia powitanie wygłoszą Csaba Szabó, dyrektor generalny Węgierskiego Archiwum Narodowego (Magyar Nemzeti Levéltár - MNL), oraz Reinhard Johler, dyrektor Instytutu Historii i Krajoznawstwa Szwabów Dunajskich (Institut für donauschwäbische Geschichte und Landeskunde) w Tybindze. Wystawę zaprezentuje kurator Máté Tamáska, główny archiwista MNL, a współkuratorami będą Daniela Simon (Niemcy) i Žolt Lazar (Serbia).

Poprawiony (środa, 26 listopada 2025 20:00)

Więcej…

 

CZECHY: Przegląd filmów Wojciecha Jerzego Hasa w Filmotece Narodowej

Przy czeskiej Filmotece Narodowej (Národní filmový archiv) od wielu lat funkcjonuje specjalne kino „Ponrepo”, w którym prezentowane są, jak głosi jego slogan reklamowy, „filmy, których nie zobaczysz nigdzie indziej” (filmy, které jinde neuvidíte). Są to najważniejsze dzieła i rarytasy kina światowego, klasyka i współczesność, pokazywane bezpośrednio z taśmy filmowej, a nie z projektora cyfrowego.
W najbliższych dniach kino „Ponrepo” zaprezentuje swoim widzom specjalny cykl filmów jednego z największych polskich reżyserów Wojciecha Jerzego Hasa (1925-2000). Program cyklu Wojciecha Jerzego Hasa został przygotowany z okazji 100 rocznicy jego urodzin, we współpracy w Instytutem Polskim w Pradze. Czescy organizatorzy przytaczają słowa reżysera, iż „każdy film jest jak sen (…) W filmowym śnie często wplata się dziwny węzeł czasu. Przeszłość splata się z teraźniejszością, dawne wydarzenia wysuwają się na pierwszy plan obecnej rzeczywistości.

Poprawiony (wtorek, 25 listopada 2025 19:09)

Więcej…

 
ARCHIWA UKRAINY

Bezpośrednie wsparcie
dla archiwów Ukrainy

Support Heritage
in Ukraine


za pośrednictwem
Museum & Archives
GALT
szczegóły


Dawne pismo


Archiwum Narodowe
w Krakowie

Instytut Józefa Piłsudskiego


Instytut
Józefa Piłsudskiego
w Ameryce

NOMA

NOMA
Norma opisu materiałów archiwalnych
w archiwach państwowych
dostępna na stronie NDAP

Powszechna Deklaracja
o Archiwach

Słowniki archiwalne

A Glossary

of
Archival and Records
Terminology

SAA
Online Glossary

Online-Lexikon „Terminologie der Archivwissenschaft“
Terminologie der Archivwissenschaft
Online-Lexikon


Portail International Archivistique Francophone


Portail International
Archivistique Francophone
On-Line Glossaire


ICA
Multilingual
Archival Terminology