W czwartek 20 listopada 2025 r. w Instytucie Liszta – Węgierskim Instytucie Kultury (Liszt Intézet - Magyar Kulturális Centrum) w Zagrzebiu została otwarta wystawa „Odkrycia europejskie: od Nowego Świata do nowych technologii”, przygotowana przy udziale Węgierskiego Archiwum Narodowego, którą zainteresowani będą mogli oglądać do 20 stycznia 2026 r.
Wystawa objazdowa, stworzona przy udziale sześciu krajów, poświęcona jest historii rozwoju nauki i technologii, przedstawiając jedną z najbardziej charakterystycznych i trwałych cech europejskiej historii i kultury, jaką jest pragnienie odkrywania. Trzy filary wystawy – medycyna, energia/przemysł, transport/żegluga – poprzez dokumenty archiwalne dają wgląd w różnorodną historię wynalazków i odkryć oraz życie osób z nimi związanych, prowadząc zwiedzających przez historię Europy.

Imię jednej z greckich muz, najbliższej historykom i archiwistom, nadano nagrodzie przyznawanej za publikacje w różnych kategoriach (od 1995 roku), w uznaniu ich wybitnego wkładu w badania historyczne. W 2025 roku Nagroda KLIO została przyznana w pięciu kategoriach: autorskiej – za indywidualny wkład autora w popularyzację historii; monografia naukowa – za merytoryczny wkład w poznawanie historii; wydawniczej – dla wydawnictwa za jakość i formę publikacji; edycja źródłowa – dla autorów edycji tekstów źródłowych i regionalia/varsaviana – za wkład w poznanie i popularyzację dziejów lokalnych, w tym historii Warszawy. Kategoria „edycja źródłowa” pojawiła się w tym roku po raz pierwszy, przyznano w niej trzy nagrody i jedno wyróżnienie. Miło nam poinformować, że nagrodę I stopnia otrzymała książka „Katalog pieczęci Jagiellonów”, Toruń 2024. Pieczęcie jako źródło historyczne zostały tak wyśmienicie opracowane :)

Archiwum Sił Bezpieczeństwa w Pradze (Archiv bezpečnostních složek Praha) – odpowiednik polskiego Instytutu Pamięci Narodowej, od kilku miesięcy publikuje dokumenty dotyczące ciekawych wydarzeń lub zjawisk społecznych, charakterystycznych dla czasów komunistycznych. Tym razem zaprezentowano ulotki przerzucane w latach 50. XX w. balonami z Niemiec do Czechosłowacji.
Organizatorem akcji przerzucania drogą powietrzną druków było, nadające z Monachium, Radio Wolna Europa. W latach 1951–1956, za pomocą plastikowych balonów, zwanych „balonami wolności” wypełnionych helem, o wymiarach ok. 1 m x 1 m, przetransportowano z Bawarii do Czechosłowacji, Polski i na Węgry setki tysięcy ulotek. Był to unikalny sposób przerzucania nieocenzurowanych materiałów drukowanych przez zamknięte granice. W ten sposób „wolny świat” utrzymywał kontakt z krajami za Żelazną Kurtyną. W ramach tej „krucjaty balonowej” w 1954 r. do Polski wysyłano np. tekst pamiętników Józefa Światły, zbiegłego na Zachód funkcjonariusza Służby Bezpieczeństwa, który opisywał okrutne metody rozprawiania się z opozycją.

Od 15 października 2025 r do 2 lutego 2026 r. w Muzeum Archiwów Narodowych w Paryżu (Hotel de Soubise - 60, rue des Francs-Bourgeois – 75003 Paris) jest czynna wystawa „Fałszerstwa i fałszerze. Od średniowiecza do naszych czasów” (Faux et faussaires - Du Moyen Âge à nos jours). Problem fałszerstwa jest stary jak cywilizacja ludzka, ale jak zauważają organizatorzy: „Kopie, repliki i imitacje nie są godne potępienia, pod warunkiem, że nie pretendują, do bycia autentycznymi. Z drugiej strony, fałszerstwa, które przedstawiają się jako autentyczne, są niebezpieczne. To właśnie zamiar oszukania czyni fałszerstwo”. (Copies, répliques et imitations ne sont pas condamnables à condition qu'elles ne prétendent pas être authentiques. En revanche les faux qui se présentent comme authentiques sont bel et bien dangereux. C'est l'intention de tromper qui fait le faux !).