Portale tematyczne s? stosunkowo nowym zjawiskiem  w archiwistyce ?wiatowej. W Europie du?? wag? przywi?zuj? do nich archiwa Francji i W?och, cho? w pewnych formach, jak na przyk?ad genealogia, znane s? w wi?kszo?ci narodowych sieci archiwalnych i to od dawna. Wydaje si?, ?e ?róde? ich mo?na by upatrywa? w realizowanych dawniej przez archiwa kwerendach tematycznych. Obecnie mo?liwo?ci  techniczne pozwalaj? w zasadzie dowolnie kszta?towa? koncepcje prezentacji  okre?lonych tematów istotnych z punktu widzenia wspólnej historii. Fakty i osoby najistotniejsze dla wspólnej historii staj? sie tematem kwerend archiwalnych  rozpowszechnianych w formie portali tematycznych.  Archiwa narodowe Francji w dwóch zdaniach zdefiniowa?y ich cele: "Portale tematyczne zawieraj? podstawowe zasoby do znajomo?ci  najwa?niejszych faktów i osób naszej wspólnej historii. Redagowane przez odpowiedzialnych za zespo?y archiwalne i dokumentacj? s? zaadresowane tak do specjalistów jaki i laików."*  We W?oszech portale tematyczne s? integraln? cz??ci? szerokiego ?rodowiska Systemu Archiwistyki Narodowej (Sistema Archivistico Nazionale - SAN), a podstawow? ich funkcj?  jest "...umo?liwienie publiczno?ci, nie tylko specjalistom i ekspertom, dost?pu do szerokiego dziedzictwa archiwalnego sk?adaj?cego si? z wielu ?róde? (dokumentacji aktowej, ikonograficznej, fotograficznej i audiowizualnej) zwi?zanych z okre?lonym tematem.  Portale zrodzi?y si? z potrzeby uwidocznienia przebogatego dziedzictwa, wci?? ma?o znanego, równocze?nie pozwalaj? wykorzysta? wielk? prac? wykonan? przez instytucje archiwalne znan? dot?d ograniczonemu kr?gowi uczonych".**
Archiwa w?oskie podkre?laj?, ?e mimo przyst?pnego sposobu udost?pniania wszystkie opisy s? zgodne ze wspólnymi standardami narodowymi i mi?dzynarodowymi, a obiekty cyfrowe zosta?y wyposa?one w metadane systemu METS aby umo?liwi?  ??czenie ich z archiwum pochodzenia.

Portale tematyczne s? zatem sposobem na powa?ne wyj?cie z ofert? zarówno dla specjalistów, poniewa? oferuj? wieloaspektow? informacj? naukow? na okre?lone tematy oraz do laików, historyków amatorów, hobbystów staraj?c si? wywo?a? ich zainteresowanie dla ró?norodnych obszarów tematycznych dziejów.
Archiwa  Francji oferuj? 14, a archiwa W?och 10 tematów.

Portale francuskie:

1. Hommage des Archives nationales au Président  Valéry Giscard d'Estaing
Ho?d archiwów pa?stwowych dla prezydenfa Valéry Giscard d'Estaing
2.  Charles de Gaulle
3.  Malraux, photos inédites
Malraux, niepublikowane fotografie
4.  Les Archives nationales rendent hommage à Simone Veil
Archiwa pa?stwowe sk?adaj? ho?d Simone Veil
5. Un jour, une histoire
Jeden dzie?, jedna historia
6. Les Templiers
Templariusze
7. Louis XVI et Marie-Antoinette
Ludwik XVI i Maria Antonina
8. Histoire de l'esclavage, de la traite et de leurs abolitions
Historia niewolnictwa, handel niewolnikami i jego zniesienie
9. Centenaire de la Grande Guerre
Stulecie Wielkiej Wojny
10. Seconde Guerre mondiale
Druga Wojna ?wiatowa
11. 60e anniversaire de la Constitution
Sze??dziesi?ta rocznica konstytucji
12. Éducation populaire : engagement, médiation, transmission (XIXe-XXIe siècles)
Edukacja ludowa:  zaanga?owanie, przygotowaniee, przekaz (XIX - XXI w.)
13. Cycle "Retour aux sources"
Cykl "Powrót do ?róde?"
14. "Citizen debates" cycle
Cykl „Debaty obywatelskie”

Portale w?oskie :
1. Archivi per non dimenticare
Archiwa aby nie zapomnie?
2. Archivi d'impresa
Archiwa przedi?biorstw
3.  Archivi della moda
Archiwa mody
4. Archivi della musica
Archiwa muzyki
5. Archivi degli architetti
Archiwa architektów

6. Carte da legare
Dokumenty do zabezpieczenia (portal po?wi?cony dokumentacji psychiatrycznej).
7. Verdi online
8. Portale degli Antenati
Portal przodków
9. Portale dei Territori
Portal terytoriów
10. Voci dalla Shoah
G?osy zag?ady

Temat archiwalnych portali tematycznych by? ju? poruszany w ArchNecie.  Pisali?my na temat w?oskiej dokumentacji psychiatrycznej (Catre da leggere) oraz o dokumentacji zwi?zanej z przemoc? i terroryzmem (Rete degli archivi per non dimenticare).  W krótkim cyklu postaramy si? przybli?y? ide? wspó?czesnych portali tematycznych Francji i W?och.

Adam Baniecki
AP Wroc?aw O/Boles?awiec