Archiwum Deutsches Museum jest jednym z najwa?niejszych archiwów specjalizuj?cych si?  historii nauki i techniki na ?wiecie. Na licz?cy blisko 5 km akt zasób sk?adaj? si? wyj?tkowe dokumenty obejmuj?ce dziewi?? wieków historii, w tym ?redniowieczne manuskrypty, dokumenty i medale nagrody Nobla, najwcze?niejsze rysunki pioniera lotnictwa Otto Lilienthala czy laboratoryjna ksi?ga Otto Hahna z odkryciem rozszczepienia j?drowego. Oprócz tego w archiwum znajdziemy ok. 1,4 miliona fotografii, tysi?ce planów, filmy i nagrania audio, obrazy, plakaty. Muzeum powsta?o w 1908 roku i wkrótce potem powsta?o tak?e archiwum, które z czasem przej??o funkcj? gromadzenia szeroko rozumianych dokumentów przejmowanych wcze?niej jako obiekty muzealne. Te za?, ze wzgl?du na swój status muzealny nie mog?yby by? szeroko udost?pniane do bada? naukowych.  
Wilhelm Füßl  wieloletni szef archiwum Deutsches Museum, opublikowa? w?a?nie swoj? ksi??k? po?wi?con? skarbom tego prze?wietnego archiwum „Schatzkammer für Technik und Wissenschaft. Das Archiv des Deutschen Museums”

W publikacji autor prezentuje swoje wspomniane i refleksje oraz  opowiada ekscytuj?ce historie zapisane w dokumentach np. Kto by? pierwsz? fotografk? w historii ?wiata? Czy naprawd? istnieje film o pierwszych lotach Lilienthala? Co mo?e nam powiedzie? karta cz?onkowska Alberta Einsteina? Czy zrabowane mienie jest ukryte w archiwach domu?
W swojej ksi??ce Wilhelm Füßl zajmuje si? tak?e zilustrowaniem pracy archiwistów Deutsches Museum. Opisuje m.in.:W jaki sposób gromadzone s? zbiory archiwalne? W jaki sposób traktuje si? cenne obiekty pod wzgl?dem konserwatorskim i restauratorskim? Jak dzia?a indeksacja zasobów i nowoczesna cyfryzacja?
Autor zasadniczo jednak skupia si? na prezentacji10 najwi?kszych skarbów z archiwum Deutsches Museum. Oto kilka z nich:
1. Tajne dokumenty dotycz?ce niemieckiego programu nuklearnego w czasach nazistowskich
Dokumenty te archiwum Deutsches Museum przej??o w 1998 r. Orygina?y zosta?y skonfiskowane w Niemczech w 1944 i 1945 roku przez specjalne komando ameryka?skich si? zbrojnych o nazwie "Alsos".Dokumenty te zawieraj?m. in. raport z 17 lipca 1940 r. sporz?dzony przez fizyka Carla Friedricha von Weizsäckera zatytu?owany „Jedna mo?liwo?? wytwarzania energii z 238U”, który napisa? dla Biura Armii Nazistowskiej. Autor raportu napisa? w nim  m.in., ?e w reaktorach j?drowych musi powsta? nowy pierwiastek rozszczepialny – by?o to miesi?ce przed odkryciem plutonu w USA. Weizsäcker zwraca równie? uwag?, ?e nowy pierwiastek móg?by by? wykorzystany jako materia? rozszczepialny w produkcji broni”. Tajno?? dokumentów zosta?a utrzymana nawet po zako?czeniu II wojny ?wiatowej. ?wiadcz? o tym stemple „Dane zastrze?one” ,  które zosta?y umieszczone na dokumentach w 1946 roku.
2. Dziennik szpiegowski Georga von Reichenbacha
Ulubion? pozycj? Wilhelma Füßla w archiwum jest „Pami?tnik szpiega”, czyli zapiski  Georga von Reichenbacha. By? on monachijskim in?ynierem, który wyjecha? do Anglii jako m?ody cz?owiek w 1791 roku i prowadzi? tam szpiegostwo przemys?owe na zlecenie rz?du Bawarii. By? on  szczególnie zafascynowany silnikami parowymi Jamesa Watta. Potajemnie uzyska? dost?p do angielskich fabryk – prawdopodobnie za ?apówk? w postaci whisky - odwzorowa? silnik parowy Watta. Dzi? jedna z ulic i most w Monachium nosz? imi? von Reichenbacha.
3. Najstarszy dokument w archiwum
Najstarszym obiektem jest manuskrypt pergaminowy sporz?dzony przez wybitnego ?redniowiecznego erudyt?, filozofa, teologa i biskupa Albertusa Magnusa (1193-1280). „Physicorum Libri” ze 129 kartami. Manuskrypt pochodzi z drugiej po?owy XIII wieku i zosta? zakupiony przez Deutsches Museum w monachijskim antykwariacie w 1910 roku za sum? 500 marek, która dzi? wydaje si? ?miesznie niska
4. P?ywaj?cy pos?aniec
W zbiorze r?kopisów znajduje si? tak?e „ksi?ga fajerwerków” z 1480 r., w której prezentowane s? ró?ne koncepcje rzemios?a wojennego. Zawiera równie? rysunek „p?ywaj?cego pos?a?ca”. Arkusz przedstawia m??czyzn? przenosz?cego wiadomo?? przez jezioro – trzyma zapiecz?towany list nad wod? z wyci?gni?t? r?k?. Pos?aniec opasany jest ko?em do p?ywania wokó? swojego cia?a, które pozwala mu przej?? bezpiecznie przez wod?.
5. Zeszyt laboratoryjny Otto Hahna
Niepozorny notatnik z lakierowan? ok?adk? i 94 stronami dokumentuje osi?gni?cie naukowe o dalekosi??nych konsekwencjach: odkrycie rozszczepienia j?dra atomowego w 1938 roku dokonane przez chemików Otto Hahna i Fritz Straßmann oraz fizyka Lis? Meitner. Opisany przez Hahna eksperyment mia? miejsce w nocy z 16 na 17 grudnia 1938 roku. Po zako?czeniu wojny Otto Hahn otrzyma? za to odkrycie Nagrod? Nobla.
Otto Hahn podarowa? swoj? ksi?g? laboratoryjn? Deutsches Museum w 1960 roku.
6. Pierwsza fotografka w historii ?wiata
Podczas prac porz?dkowych w sk?adnicach muzealnych w 2018 roku odnaleziono zdj?cie, które nie mia?o ani numeru inwentarzowego, ani nie mog?o by? przyporz?dkowane do inwentarza obiektu. Dzi? jest cz??ci? kolekcji rarytasów archiwum. Jest to bardzo wczesny dagerotyp. Nale?y do spu?cizny  chemika Eilharda Mitscherlicha, który zosta? przekazany Deutsches Museum przez jego syna Aleksandra Mitscherlicha.
„Ju? sama identyfikacja przedstawianej osoby przypomina?a poszukiwania detektywistyczne” pisze Füßl. Pomys?owy archiwista zdo?a? rozszyfrowa? cz??ciowo zaklejon? odr?czn? notatk?: „Astronom”. W ?mudnej pracy nad szczegó?ami, pracownik przejrza? seri? 74 folderów z portretami, które znajdowa?y si? w archiwum i znalaz? to, czego szuka?: reprodukcj? litografii astronoma Johanna Franza Encke ( 1791-1865) osob? z dagerotypu oraz List Aleksandra Mitscherlicha z 1905 roku, który wyja?nia wszystkie tajemnice: „Fotografia pochodzi z czasów Daguerre'a, który by? przyjacielem mojego ojca i da? mu aparat. Zupe?nie zapomnia?em zwróci? wasz? uwag? na fakt, ?e posiadam dagerotypy s?ynnego mineraloga Gustava Rose'a i astronoma Enke [sic!], które wykona?a moja matka wed?ug wskazówek Daguerre'a". Laura Mitscherlich prawie na pewno ma swoje pierwsze dagerotypy wykonane w 1839 r.; mo?na sobie wyobrazi?, ?e Daguerre osobi?cie nauczy? ?on? swojego przyjaciela, jak robi? zdj?cia. Laura Mitscherlich jest wi?c pierwszym niemieckim fotografem znanym z nazwiska, by? mo?e nawet pierwszym fotografem na ?wiecie.
Na li?cie znajduj? si? jeszcze trzy przebojowe pozycje. Katalogu atrakcyjnych i ciekawych dokumentów nie da si? zawrze? w topowej, indywidualnej li?cie dziesi?ciu zaprezentowanych w ksi??ce Wilhelma Füßla. Niew?tpliwie to pozycja godna polecenia nie tylko dla badaczy historii nauk ?cis?ych. Przyk?ad za? tego archiwum pokazuje, ?e w tym przypadku, zbiory archiwalne mog? by? równie ciekawe i efektowne jak eksponaty muzealne.

?ród?o:

Deutsches Museum: Geheimnisse aus der Schatzkammer

oprac. Jolanta Le?niewska
AP P?ock  O/Kutno