FRANCJA: 200 lat dziennika Le Figaro

Najstarszy dziennik francuski Le Figaro obchodzi w 2026 r. jubileusz dwóchsetlecia istnienia. Gazeta została złożona w 1826 r. przez dziennikarza Maurice Ahoy oraz polityka Etienne Arago. Na rynku wydawniczym pojawiła się jako czterostronicowe pismo satyryczne, które już po dwóch miesiącach zostało sprzedane nowemu właścicielowi Auguste Le Poitevin de L’Égreville. Nazwa nawiązywała do postaci bohater sztuki Pierre`a Beaumarchais "Wesele Figara”. Figaro wypowiedział kwestę będącą mottem  nowego czasopisma: „"Bez prawa do krytyki nie ma prawdziwej pochwały".  W 1827 r. Victor Bohain, kolejny właściciel,  zatrudnił pierwszego redaktora naczelnego. W 1832 r. w Le Figaro pojawiła się pierwsza reklama. Czasopismo w tym okresie ukazywało się nieregularnie. W 1835 r. z czasopisma satyrycznego zmieniło się na zaangażowane politycznie po stronie monarchistów. Ukazywało się nieregularnie by 1845 r. zniknąć zupełnie. W 1854 r. czasopismo przejął Jeana Hippolyta Augusta Delaunay z Villemessant i Figaro zaczął ukazywać się najpierw jako tygodnik, a od 1866 r. jako dziennik, który osiągając 56 tys. nakładu znalazł się w czołówce paryskiej prasy. W różnych okresach z dziennikiem związani byli Honoré de Balzac, Émile Zola, Alexandre Dumas, Victor Hugo. W czasie Komuny Paryskiej uznano dziennik za burżuazyjny i nie mógł się w trakcie jej trwania ukazywać. 

Le Figaro był nowoczesnym dziennikiem. Poruszał sprawy wewnętrzne i zagraniczne, posługiwał się różnorodnymi formami dziennikarskimi takimi jak wywiady, komentarze relacje, a przy tym publikowano wiersze i drukowano fragmenty wchodzących na rynek powieści oraz recenzje. Wynalazkiem dziennika były krzyżówki. W 1922 r. właścicielem dziennika został Francois Coty, milioner z branży perfumeryjnej, a po jego śmierci w 1934 r. kierownictwo gazetą przejął Pierre Brisson, choć właścicielką gazety pozostała wdowa po milionerze Yvonne Cotnaréanu-Coty. Polityka stała się priorytetem nowego naczelnego redaktora, a pismo podryfowało w kierunku światopoglądu mocno konserwatywnego i prawicowego. Sympatie polityczne naczelnego redaktora do Mussoliniiego miały poważny wpływ na odsunięcie się od gazety umiarkowanych czytelników. Po klęsce Francji w 1940 r. Brisson opowiedział się po stronie generała Pétain i przeniósł gazetę do tzw. Wolnej Strefy (Zone Libre) gdzie nadal się ukazywała. Po jej zajęciu 11 listopada 1942 r. przez Niemców i Włochów w ramach operacji Anton, Le Figaro przestał się ukazywać. Sam Brisson zbliżył sią do środowisk niepodległościowych związanych z generałem de Gaullem. W 1944 r.  dziennik wznowił swoją działalność  wspierając konserwatywny rząd de Gaullea. W 1964 r. zmarł Brisson i właścicielka natychmiast sprzedała gazetę przemysłowcowi i politykowi Jean Prouvost. Ten zaś w 1974 r. z powodu kryzysu naftowego, który dotknął także jego firmy, sprzedał ją politykowi i wydawcy prasowemu Robertowi Hersantowi. Od końca lat osiemdziesiątych gazeta starała się odejść od poglądów konserwatywnych na rzecz liberalnych i kierować się obiektywizmem dziennikarskim. 
Koniec XX i początek XXI w. był okresem przemian i walki o istnienie na rynku prasowym spowodowane niespotykanie dynamicznym rozwojem technologii informacyjnych. Le Figaro od 1999 obecny jest w internecie. W 2004 r. kontrolę nad dziennikiem przejął Serge Dassault. Przeniósł on siedzibę gazety pod obecny adres na Boulevard Haussmann 14. Obecnie gazetą kieruje Grupa Dassault będąca spółką holdingową należącą do rodziny Dassault. Le Figaro uważany jest za gazetę klasy średniej i znajduje się w czołówce prasy francuskiej, jego obroty osiągnęły w 2022 r. 570 mln Euro.
200 lecie Le Figaro dostrzegły Archiwa Narodowe Francji, które z tej okazji jubileuszu (przypadającego na 15 stycznia) udostępniły online akt erekcyjny spółki mającej publikować dziennik Le Figaro. Jest on przechowywany w Minutier central des notaires de Paris (Centralne Repozytorium Notariuszy Paryża) w zespole Minutes et répertoires du notaire Henri CHASLES (MC/ET/XLIII/753) Dokument dostępny jest  w formacie pdf.

Więcej:

Acte de société entre Hyppolite Jourdan fils, homme de lettres, demeurant quai des Augustins, et Maurice Alhoy, homme de lettres, pour la publication du journal "Le Figaro".

Le Figaro

Reporterze.info: Historia Le Figaro. Bez prawa do krytyki nie ma prawdziwej pochwały

Wikipegdia fr: Le Figaro

Wikipedia pl: Le Figaro

 Archives nationales: Notaires de Paris

oprac. Adam Baniecki
AP Wrocław O.Bolesławiec

Poprawiony (niedziela, 15 lutego 2026 14:01)

 
ARCHIWA UKRAINY

Bezpośrednie wsparcie
dla archiwów Ukrainy

Support Heritage
in Ukraine


za pośrednictwem
Museum & Archives
GALT
szczegóły


Dawne pismo


Archiwum Narodowe
w Krakowie

Instytut Józefa Piłsudskiego


Instytut
Józefa Piłsudskiego
w Ameryce

NOMA

NOMA
Norma opisu materiałów archiwalnych
w archiwach państwowych
dostępna na stronie NDAP

Powszechna Deklaracja
o Archiwach

Słowniki archiwalne

A Glossary

of
Archival and Records
Terminology

SAA
Online Glossary

Online-Lexikon „Terminologie der Archivwissenschaft“
Terminologie der Archivwissenschaft
Online-Lexikon


Portail International Archivistique Francophone


Portail International
Archivistique Francophone
On-Line Glossaire


ICA
Multilingual
Archival Terminology