Cywilna Straż Zbrojna Archiwum Narodowego Węgier, która rozpoczęła swoją działalność dokładnie czterdzieści lat temu (1 stycznia 1986 r.), świętowała okrągłą rocznicę powstania. Uroczystość odbyła się 12 stycznia 2026 r., w sali konferencyjnej Węgierskiego Archiwum Narodowego (Magyar Nemzeti Levéltár) w Budapeszcie.

Csaba Szabó, Dyrektor Generalny Węgierskiego Archiwum Narodowego, opowiedział o okolicznościach powołania formacji: w nocy z soboty na niedzielę 5 listopada 1983 r. doszło do bezprecedensowego i głośnego przestępstwa: włosko-węgierska banda złodziei włamała się do Muzeum Sztuk Pięknych i ukradła siedem cennych obrazów. Według niego, przypadek ten uświadomił, że ochrona bezcennych dóbr kultury o szczególnym znaczeniu jest niewystarczająca i, podobnie jak w przypadku infrastruktury krytycznej, konieczne jest jej zorganizowanie na wyższym poziomie. W związku z tym, utworzono uzbrojone straże w miejscach przechowywania najważniejszych zbiorów publicznych, w tym - 1 stycznia 1986 r. - w Archiwum Narodowym. Zlecenie jej zorganizowania i poprowadzenia otrzymał (obecny na uroczystości) Mihály Nagy, który wcześniej pełnił podobną funkcję w Bibliotece Narodowej.

Źródło: 

Magyar Nemzeti Levéltár: Negyven éve védi biztonsági őrség a levéltár kincseit

oprac. Edyta Łaborewicz
AP Wrocław O.Legnica