W sze?? lat po katastrofie Archiwum Miejskiego w Kolonii ruszy budowa jego nowej siedziby. Ju? prawie 96 procent z 30 kilometrów akt przechowywanych w tym archiwum mo?e by? udost?pniona u?ytkownikom w formie cyfrowej lub analogowej.  To naprawd? imponuj?cy wynik bior?c pod uwag? skal? zniszcze?, jakie mia?y tam miejsce. Przypomnijmy wi?c pokrótce popo?udnie  3 marca 2009 r. W kilka sekund, z powierzchni ziemi znikn?? budynek Archiwum Miejskiego Kolonii, wraz z 30- kilometrowym zasobem archiwalnym obejmuj?cym dzieje miasta i ca?ego regionu, od wczesnego ?redniowiecza po czasy wspó?czesne.
Archiwum kolo?skie by?o uwa?ane za „okr?t flagowy” niemieckich archiwów komunalnych. Pierwsze wzmianki o nim pochodz? z 1322 roku, kiedy to ca?a jego zawarto?? mie?ci?a si? w drewnianej skrzyni.  W 1406 roku drewniana skrzynia, to by?o ju? za ma?o- archiwum miejskie znalaz?o swoje lokum pod wie?? miejskiego ratusza.  W archiwum znajdowa?o si? m.in. 65 tys. dokumentów pergaminowych, setki tysi?cy map i planów, oko?o miliona fotografii oraz ok. 700 kolekcji prywatnych znakomitych obywateli Kolonii, pisarzy, kompozytorów, naukowców, architektów.
Przyczyn? katastrofy by?y prawdopodobnie b??dy pope?nione w czasie prac podziemnych przy budowie linii metra. ?ledztwo w tej sprawie trwa W wyniku tych wydarze? uleg? ca?kowitemu zniszczeniu budynek archiwum miejskiego, oraz przyleg?e do niego budynki, dwie osoby straci?y ?ycie, a ponad 36 rodzin straci?o mieszkania. Zniszczeniu uleg?y równie? dwie szko?y Friedrich-Wilhelm-Gymnasium i Kaiserin-Augusta-Schule.
Z ca?o?ci odzyskanych akt 35 % znajdowa?o si? w stanie bardzo ci??kiego uszkodzenia, 50% ci??kiego i ?redniego, a tylko 15 % posiada?o niewielkie uszkodzenia. Po odzyskaniu tej cz??ci zasobu, która znalaz?a si? na powierzchni zapadliska, przyst?piono do prac zwi?zanych z wydobyciem pozosta?ych ok. 5 % zasobu, który znalaz? si? pod wod?. W bezprecedensowej akcji ratowania zasobu, eksperymentalnie wykorzystano platform? s?u??ca wydobywaniu zatopionych archiwaliów.

Prace renowacyjne trwa?y kilka lat przy udziale pracowników archiwum, ale przede wszystkim, przy udziale setek wolontariuszy i ochotników. Zasób archiwum kolo?skiego rozmieszczony zosta? w wielu miejscach tzw. Azylarchiv m. in. w Historischen Archiv des Erzbistums Köln, w archiwach w Bonn, Brauweiler, Detmold, Freiburg, Freudenberg, Siegen, Münster czy Schleswig. W samej Kolonii, miasto zorganizowa?o nowoczesne Restaurierungs- und Digitalisierungszentrum w dzielnicy Porz-Lind, gdzie akta przygotowywane s? do udost?pniania u?ytkownikom. Obecnie funkcjonuje równie? strona internetowa Digitalen Historischen Archivs Köln, z której skorzysta?o w ubieg?ym roku ponad pól miliona u?ytkowników. Dotychczas w archiwach azylowych przechowywanych jest ok. 75 tysi?cy kartonów  z dokumentami. W celu scalenia i zewidencjonowania zasobu  z poszczególnych lokalizacji, zasób ma by? zwieziony tymczasowo do siedziby Landesarchivs NRW  (Archiwum Landu  Nadrenia Pó?nocna Westfalia), które do ko?ca lata tego roku ma przeprowadzi? si? do nowej siedziby w Duisburgu.
Samo archiwum miejskie Kolonii, po kilku dramatycznych zwrotach akcji – patrz: ArchNet, Niemcy: Kolonia - To nie tak mia?o by? - zostanie odbudowane. Nowe Archiwum Historyczne Miasta Kolonii powstanie w ci?gu najbli?szych kilku lat przy Eifelwall w Kolonii. 18 lutego 2015 miasto poprzez swoje s?u?by budowlane  uruchomi?o  procedur? uzyskania pozwolenia na budow? oraz   rozpocz?to pierwsze prace rozbiórkowe na przygotowanie terenu pod budow?. Trzypi?trowy budynek -zaprojektowany przez pracowni? architektoniczn? waechter + waechter z Darmstadt-  b?dzie dysponowa? ca?kowit? powierzchnia wynosz?c? 22 tysi?ce metrów kwadratowych, z czego powierzchnia u?ytkowa to 15 tysi?cy metrów kwadratowych. Ogólna koncepcja zabudowy wygl?da w ten sposób, ?e sze?ciokondygnacyjna wie?a, czyli budynek magazynowy okre?lany jako serce i relikwia archiwum, otoczony b?dzie ze wszystkich stron trzypi?trowym budynkiem o charakterze administracyjnym  i u?ytkowym mieszcz?cym powierzchnie wystawowe, konferencyjne i czytelni?, pomieszczenia administracyjne a tak?e  pomieszczenia dla Rheinische Bildarchiv. Ca?kowity koszt przeznaczony na realizacj? projektu okre?lony zosta? na  76 mln euro. Budynek ma zosta? otwarty w 2019 r., czyli równo dekad? po katastrofie.
Budynek archiwum przewidziano równie? na zbiory Reinihsches Bildarchiv, którego zasób szacowany jest na ponad 5 milionów fotografii. Rheinische Bildarchiv zosta?o za?o?one w 1926 roku jako oddzia? Muzeum Re?skiego w Deutz. Inicjatywa powo?ania takiej instytucji wysz?a od ówczesnego  burmistrza Kolonii Konrada Adenauera.
Odbudow?  Archiwum Historycznego Kolonii koordynuje 16 osobowa rada specjalistów. Ponadto idea odbudowy archiwum znalaz?a wsparcie instytucjonalne i spo?eczne, zarówno duchowe jak i materialne. Freunde des Historischen Archives, Stiftung Stadtgedächtnis oraz pojedynczy darczy?cy i sponsorzy zebrali dotychczas ok. 900 tys. euro na rzecz odbudowy archiwum. Do tej pory miasto Kolonia ponios?o koszty wynosz?ce oko?o 214 mln euro na rzecz zarz?dzania skutkami katastrofy.

Na podstawie: Baugenehmigungsverfahren für neues Historisches Archiv mit Rheinischem Bildarchiv in Köln eingeleitet

Jolanta Le?niewska
AP P?ock O/Kutno