W siedzibie Naczelnej Dyrekcji Archiwów Pa?stwowych 22 wrze?nia 2015 r. odby?o si? zebranie naukowe po?wi?cone zagadnieniu opracowania spu?cizn w archiwach pa?stwowych.
Udzia? w spotkaniu wzi?li pracownicy archiwów pa?stwowych, Naczelnej Dyrekcji Archiwów Pa?stwowych oraz zaproszeni go?cie reprezentuj?cy Polsk? Akademi? Nauk Archiwum w Warszawie, Archiwum Nauki PAN i PAU w Krakowie oraz Archiwum Uniwersytetu Wroc?awskiego. Zebranie otworzy? dr Andrzej Biernat, Zast?pca Naczelnego Dyrektora Archiwów Pa?stwowych, powita? uczestników, zach?caj?c do aktywnego udzia?u i wspólnej wymiany do?wiadcze?.

Nast?pnie Robert Górski, pracownik Departamentu Archiwistyki NDAP, omówi? wskazane przez archiwa pa?stwowe zagadnienia i problemy z zakresu terminologii, gromadzenia i opracowania spu?cizn, które stanowi?y przedmiot dyskusji w dalszej cz??ci spotkania. Zapowiedzia? tak?e cztery referaty, których wybór nie by? przypadkowy. Mia?y one przede wszystkim ukaza? ró?n? praktyk? i do?wiadczenia archiwów pa?stwowych w zakresie post?powania ze spu?ciznami. Referaty wyg?osi?y: Monika P?uciennik (AP w Gda?sku) – „Problematyka terminologii archiwalnej (spu?cizny)”, Hanna Staszewska (AP w Poznaniu) – „Metodyczne b??dy i wypaczenia, czyli spu?cizny w archiwach pa?stwowych”, Anna Jankowska (AP w Radomiu) – „Zbiory osób i rodzin w zasobie Archiwum Pa?stwowego w Radomiu”, oraz Barbara Sypko z AP w Opolu, które dotychczas nie gromadzi?o archiwów prywatnych – „Problemy opracowania spu?cizn w Archiwum Pa?stwowym w Opolu na przyk?adzie zespo?u Spu?cizna Romana Horoszkiewicza”.

W trakcie wyst?pie? oraz w dyskusji poruszano problematyk? terminologii archiwalnej w odniesieniu do spu?cizn oraz zagadnienie konstrukcji nazw zespo?ów proweniencji prywatnej. Szczególn? uwag? zwracano jednak na kwesti? gromadzenia archiwów osobistych, przede wszystkim selekcj? twórców oraz przekazywanej przez osoby prywatne dokumentacji, tak?e w postaci elektronicznej. Problem okazuje si? istotny, gdy? z uwagi na liczne przedsi?wzi?cia popularyzatorskie podejmowane przez archiwa pa?stwowe (np. akcja „Zosta? rodzinnym archiwist?”) zauwa?y? mo?na wzrost liczby osób, które pragn? przekaza? dokumenty dotycz?ce ?ycia i dzia?alno?ci swoich przodków. Pojawia si? zatem szereg pyta? i w?tpliwo?ci, czy archiwa pa?stwowe powinny gromadzi? wszystkie materia?y, bez wzgl?du na rol? jak? odgrywa? twórca w ?yciu politycznym, spo?ecznym, kulturalnym czy gospodarczym regionu lub kraju. Zauwa?ono, i? brak selekcji mo?e rodzi? trudno?ci na etapie opracowania takich zespo?ów, okre?lania ich granic strukturalnych, rzeczowych i chronologicznych, w szczególno?ci wyst?powania w spu?ciznach zbiorów (kolekcji), które nie stanowi? materia?ów warsztatowych twórcy, czy te? obecno?ci zwi?zanej z oficjaln? dzia?alno?ci? twórcy dokumentacji proweniencji urz?dowej, któr? nale?y z zespo?u wy??cza?. Dyskutowano tak?e nad problemem systematyzacji korespondencji w spu?ci?nie, jej umiejscowieniem i zwi?zkami z innymi materia?ami w zespole. Interesuj?cym okaza? si? równie? problem post?powania z przedmiotami materialnymi, stanowi?cymi m.in. pami?tki osobiste, odznaczenia, które najcz??ciej traktowane s? jako za??czniki do spu?cizny lub w ogóle s? z niej wy??czane. Poruszono tak?e zagadnienie opracowania ?róde? muzycznych w spu?ciznach oraz problem przynale?no?ci zespo?owej kolekcji wydawnictw drugiego obiegu.

Uczestnicy spotkania wskazywali równie? na konieczno?? przygotowania jednolitych wytycznych opracowania spu?cizn dla archiwów pa?stwowych, b?d? te? uaktualnienia Wytycznych Archiwum Polskiej Akademii Nauk z 1990 r. opracowania spu?cizn archiwalnych po uczonych, z których korzysta szereg instytucji gromadz?cych archiwa prywatne.
Pomys? zebrania naukowego spotka? si? z ?yczliwym przyj?ciem uczestników. Wyra?ali oni potrzeb? kolejnych spotka?, które pozwol? na wymian? wiedzy i do?wiadcze? w zakresie metodyki archiwalnej.

Oprac. Robert Górski
NDAP
Fot. Filip Marczewski
NDAP