Dwudniowa konferencja z cyklu „Warszawska Jesie? Archiwalna” zosta?a zorganizowana przez Polsk? Akademi? Nauk Archiwum w Warszawie, Naczeln? Dyrekcj? Archiwów Pa?stwowych, Archiwum Pa?stwowe w Warszawie, Instytut Pami?ci Narodowej oraz Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego. Tegoroczna edycja konferencji by?a po?wi?cona problematyce ?ycia kulturalnego stolicy oraz mniejszo?ciom narodowym, wyznaniowym i wspólnotom religijnym w Warszawie. Program konferencji podzielony by? na kilka bloków tematycznych: Teatr w wielkim mie?cie, Mniejszo?ci narodowe, wyznania i wspólnoty religijne w Warszawie, Literatura i kultura Warszawy oraz Kultura ?ycia codziennego. Blok tematycznie zwi?zany z teatrem wpisa? si? w przypadaj?c? w tym roku 250. rocznic? powstania Teatru Narodowego. Konferencji towarzyszy?a wystawa „Warszawa moja mi?o??” autorstwa Joanny Avaniti i Katarzyny S?ojkowskiej z  Polskiej Akademii Nauk Archiwum w Warszawie.
Pierwszy dzie? konferencji, odby? si? w Pa?acu Staszica - siedzibie Polskiej Akademii Nauk. Na pocz?tek Anna Wajs z Archiwum Pa?stwowego w Warszawie przedstawi?a teatralia z czasów I wojny ?wiatowej, na jakie mo?na natrafi? w zasobie tego archiwum. Tak dobre „otwarcie” konferencji tylko zach?ca?o do dalszego w niej uczestniczenia. Podobnym tematem zaj??a si? Katarzyna S?ojkowska z Polskiej Akademii Nauk Archiwum. Przedstawi?a spu?cizn? Artura ?liwi?skiego – jednego z dyrektorów Teatrów Miejskich m.st. Warszawy (w latach 1926-1930). Prezentacji zasobu Archiwum Pa?stwowego w Warszawie pod k?tem spu?cizny po kabaretach przedwojennej Warszawy dokona?a Ma?gorzata Sikorska – pracownik tego? archiwum. Podczas bloku po?wi?conego teatrowi nie tylko mo?na by?o pozna? zasoby instytucji warszawskich w tym temacie, ale równie? refleksje referentów na temat: postrzegania i przedstawiania w dawnych czasach instytucji kultury. Ciekawy spacer po Warszawie zaprezentowa? audytorium  pracownik Muzeum Warszawy Pawe? E. Weszpi?ski, który przedstawi? na dawnych planach Warszawy obiekty kultury, takie jak: biblioteki, drukarnie, ksi?garnie, parki oraz wszelkiego rodzaju teatry. Interesuj?c? prezentacj? z fragmentami archiwalnych nagra?  dokona? dyrektor Archiwum Polskiego Radia - Waldemar Listowski. Zaprezentowa? wszystkim obecnym kszta?towanie si? oraz wspó?czesne skutki „teatru wyobra?ni”, jakim jest teatr tworzony i emitowany na falach Polskiego Radia. Na zako?czenie bloku zwi?zanego z teatrem Katarzyna Goluch z Archiwum Pa?stwowego w Warszawie przedstawi?a realia i problemy w kontek?cie nadzoru archiwalnego i przejmowania materia?ów archiwalnych z instytucji teatralnych stolicy. W kolejnym bloku tematycznym po?wi?conym mniejszo?ciom i wspólnotom narodowym uczestnicy wys?uchali szeregu ciekawych historii. Na uwag? zas?uguje prezentacja Gaspara Keresztesa z W?gierskiego Instytutu Kultury, który przedstawi? w krótkiej formie ?yciorysy trzech W?grów zwi?zanych ze stolic? Polski: Emánuela Korompaya – naukowca oraz kapitana Wojska Polskiego, Fryderyka Járosyego – kabareciarza, re?ysera oraz dyrektora wielu teatrów kabaretowych Warszawy, Emila Révaia – brata Józsefa Révaia, w?gierskiego polityka, ministra kultury w latach 1948-1953.

W drugim dniu obrady odbywa?y si? w siedzibie Naczelnej Dyrekcji Archiwów Pa?stwowych. Audytorium wys?ucha?o z uwag? szeregu wyst?pie? w panelach po?wi?conych literaturze i kulturalnemu ?yciu codziennemu. W bloku tematycznym po?wi?conym literaturze i kulturze Warszawy s?uchacze mogli zapozna? si? m.in. z szerok? dzia?alno?ci? Jerzego Giedroycia jako wspó?twórcy kultury publicystycznej przedwojennej Warszawy. Temat przedstawi?a Urszula Kowalczyk z Archiwum Pa?stwowego w Warszawie. W kolejnym bloku tematycznym po?wi?conym kulturze ?ycia codziennego na uwag? zas?uguje wyst?pienie Violetty Urbaniak z Archiwum Pa?stwowego w Warszawie, która przedstawi?a ?ycie codzienne na prze?omie XIX i XX wieku. Wszystko to okraszone zosta?o bogat? prezentacj? ikonograficzn? z archiwaliów znajduj?cych si? w zasobie tego archiwum. Nast?pnie - smacznie i z pieprzem - temat kulinariów Warszawskich w latach 1919-1939 przedstawi?a Agata ?azowska z Polskiej Akademii Nauk Archiwum. Kolejna prezentacja zas?uguj?c? na uwag? dotyczy?a warszawskiego szyku czyli kolekcji ubra? i akcesoriów w zasobie Muzeum Warszawy. Agnieszka D?browska – pracownik tego? muzeum – podzieli?a prezentowan? kolekcj? na cztery kategorie: kobiece, m?skie, uniformy i dzieci?ce. Na zako?czenie konferencji audytorium mia?o wspania?? w?drówk? audiowizualn? po Polskim Radio, a to dzi?ki pracownicom Archiwum Polskiego Radia – Ma?gorzacie Baruckiej i Teresie Baruckiej.
W czasie ca?ej konferencji by?o poruszanych 20 zagadnie? zwi?zanych z teatrem, literatur? i kultur? ?ycia codziennego Warszawy. Wszystkie wyst?pienia by?y ciekawe. Tematyka  wi?kszo?ci wyst?pie? by?a lekka, a sposób prowadzenia s?uchacza umiej?tny. Nawet wyst?pienie Piotra ?ozowskiego z Uniwersytetu w Bia?ymstoku pt.: „Elementy ?ycia codziennego pó?no?redniowiecznych kupców i rzemie?lników obserwowane przez pryzmat liczb”, pomimo „matematycznych” rezultatów pracy analitycznej autora by?o interesuj?ce i mo?e sta? si? podstaw? do jeszcze g??bszych bada? nad kultur? tamtych czasów w Warszawie. Wszyscy prelegenci, jak i pozostali uczestnicy, wyrazili swoje zainteresowanie przysz?? publikacj? po tej i zesz?orocznej konferencji pt. „Warszawa ma wiele twarzy”.

Filip Marczewski
NDAP - Warszawa