Szeroko dyskutowana przez opini? publiczn?, ustawa o ochronie dóbr kultury narodowej (Kulturgutschutzgesetz dalej: KGSG) zosta?a uchwalona 6 sierpnia 2016 roku.  Komisarz Rz?du Federalnego ds. Kultury i Mediów wyda? szczegó?owy przewodnik po nowym  prawie, dost?pny na stronach rz?du federalnego. Nowelizacja prawa przynios?a w odniesieniu do  archiwów znacz?ce zmiany. Dotychczasowy podzia? na dobra kultury i zasób archiwalny zosta? zlikwidowany, a pod poj?ciem” dóbr  kultury”, ustawa rozumie szeroki jej zakres poj?ciowy, w??czaj?c w to równie? zasób archiwalny. Wszystkie materia?y archiwalne w pa?stwowych (federalnych), komunalnych archiwach oraz w archiwach sektora publicznego, podlegaj? KGSG, jako narodowe dobra kultury. Co wi?cej, dotyczy to równie? wszelkich instytucji z udzia?em publicznym powy?ej 50 %.

W przypadku instytucji prywatnych – w szczególno?ci instytucji dzia?aj?cych w sektorze gospodarczym - podlegaj? one zgodnie z par. 6 ustawie, je?eli zosta?y zarejestrowane  w katalogu narodowych dóbr kultury. Nasuwaj? si? tutaj analogiczne rozwi?zania funkcjonuj?ce w polskiej ustawie archiwalnej, dotycz?ce ewidencjonowanego niepa?stwowego zasobu archiwalnego. Dotychczas archiwa, które z znajdowa?y si? w tym katalogu, chronione by?y tylko przed wywozem ich za granic?, na co potrzebna by?a wyra?na zgoda organu regulacyjnego. W zwi?zku z tym, Zwi?zek Niemieckich Archiwów Gospodarczych (Vereinigung deutscher Wirtschaftsarchivare e.V. dalej: VdW) w procesie konsultacji do nowelizacji prawa, sta? na stanowisku, ?e wpis w katalogu, na dotychczasowych zasadach, nie chroni we w?a?ciwy sposób archiwów gospodarczych przez ich zniszczeniem  b?d? utrat?. Dzi?ki temu stanowisku w nowelizacji ustawy znalaz?y si? zapisy mówi?ce o zakazie niszczenia i uszkadzania zasobu archiwalnego instytucji zarejestrowanych w katalogu. Mówi o tym § 18 ustawy. Prawo to stosuje si? tak?e w przypadku jednostek znajduj?cych si? w trakcie procedury rejestracji w katalogu. W  przypadku narusze? tego prawa, a nawet podejmowania takiej próby,  przywidziane zosta?y kary pozbawienia wolno?ci do trzech lat lub kary pieni??ne.
Nowa ustawa o ochronie dóbr kultury zawiera regulacje znacznie lepiej, ni? dotychczas, chroni?ce  archiwa podmiotów prywatnych. W du?ej mierze sta?o si? to za spraw? stanowiska przyj?tego przez VdW, które w ten sposób zabezpieczy?o interesy archiwów gospodarczych.  Stowarzyszenie (VdW) funkcjonuje od 1957 roku. Poza funkcj? doradcz? w zakresie prowadzenia archiwów gospodarczych, wydaje specjalistyczne publikacje – podr?cznik „Handbuch fur Wirtschaftsarchive. Theorie Und Praxis”- oraz od 1967 roku czasopismo Archiv und Wirtschaft.. W 2010 roku  powo?ano do ?ycia portal archiwalny „Wirtschaftsarchivportal” w skrócie WAP, czyli  archiwa gospodarcze bez  tajemnic. Po pierwsze i najwa?niejsze to to, ?e za spraw? jego uruchomienia wiadomo: gdzie, kogo  i czego  mo?na w nim szuka?. Portal zawiera bowiem wykazy wi?kszo?ci archiwów przedsi?biorstw obejmuj?cych niemieck? stref? j?zykow?, a wi?c poza Niemcami tak?e Austri? i Szwajcari?.

Wi?cej: Vereinigung deutscher Wirtschaftsarchivare e.V.

Jolanta Le?niewska
AP P?ock Oddzia? Kutno