Rok 2018 jest dla Mi?dzynarodowej Rady Archiwów rokiem jubileuszu siedemdziesi?ciolecia istnienia. Z tej okazji rada przygotowa?a wystaw? pt.: „MRA: w czasie” (L'ICA au fil du temps). Wystawa proponuje podró? w czasie i spojrzenie na dzia?ania organizacji poprzez pryzmat dzia?aj?cych w niej ludzi (fundatorów, przewodnicz?cych, sekretarzy generalnych) oraz znacz?cych wydarze? i dzia?a? w XX i XXI w.
W cz??ci pierwszej przypomniano sylwetki za?o?ycieli:
1. Solon Justus Buck, USA (1884 – 1962), jako pierwszy zdefiniowa? idee tworz?ce podstawy mi?dzynarodowej organizacji archiwistów oraz okre?li? etapy prowadz?ce do jej utworzenia.
2. Dirk Petrus Mariusz Graswinkel, Holandia (1888 – 1960), by? pierwszym wiceprzewodnicz?cym MRA;
3. Vaclav Husa, Czechy (1906 – 1965), czeski historyk, wychowawca wielu pokole? czeskich archiwistów. Od 1934 do 1949 r. pracowa? w Pa?stwowej Szkole Archiwalnej w Pradze, a potem do 1951 r. na Fakultecie Filozoficznym Uniwersytetu Karola w Pradze.
4. Charles Hilary Jenckinson (Anglia) 1882 – 1961
5. Eugenie Martin – Chabet (Francja) 1880 – 1975
6. Emilio Re (W?ochy) 1881 – 1967
7. Juliusz Jimeres Rueda (Meksyk)
8. Charles Samaran (Francja) 1879 – 1982
9. Asgaut Steinnes (Norwegia) 1892 – 1973, norweski archiwista i historyk. Specjalizowa? si? w badaniu dziejów ?redniowiecza.
Nast?pn? grup? wyró?nionych s? kolejni przewodnicz?cy MRA:
1. Charles Samaran (Francja), 1948 – 1950,
2. Charles Braibant (Francja, 1950 – 1953,
3. Dirk Petrus Mariusz Graswinckel (Holandia), 1954 – 1956,
4. Ricardo Filangieri di Gonzaga (W?ochy), 1956 – 1959,
5. Carl Ingvar Andersson (Szwecja), 1959 – 1964,
6. Stephanus Emilius Maria Etienne Sabbe (Belgia), 1964 – 1968,
7. Luis Sanchez Belda (Hiszpania), 1968 – 1972,
8. Filop Ivanovic Dolghin (Rosja), 1972 – 1976,
9. James Berton Rhoads (USA), 1976 – 1979,
10. Oscar Gauye (Szwajcaria), 1979 – 1980,
11. Alfred W. Mabbas (Anglia), 1980 – 1984,
12. Johannes Heinrich Booma (Niemcy), 1984 – 1988,
13. Jean Favier (France), 1988 – 1992,
14. Jean-Pierre Wallot, (Kanada), 1992 – 1996,
15. Gang Wang, (China), 1996 – 2000;
16. Elisa Carolina de Santos Canalejo (Hiszpania), 2000 – 2004,
17. Lorenz Mikoletzky, (Austria), 2004 – 2008,
18. Ian Wilson (Kanada), 2008 – 2010,
19. Martin Berendse (Holandia), 2010 – 2014,
20. David Fricker (Australia), od 2014 r.
Wymieniono tak?e kolejnych sekretarzy generalnych: Lestek Kruger Born (USA), Robert Henry Bahmer (USA), Charles Kecskemeti (W?gry), Wayne Grover (USA), Domenico Giovanni Igino RomoloAntonelli (W?ochy), Carlos Urbain Wyffels (Belgia), Peter Walne (Anglia), Micheal Roper (Anglia), Joan Van Albada (Holandia), David Leitch (Szkocja),
Anthea Seles (Kanada).
Anthea Seles obj??a stanowisko Sekretarza Generalnego MRA w 2018 r. Jest specjalistk? od records magamenent oraz zarz?dzania archiwami cyfrowymi.
Trzeci? cz??? prezentacji stanowi? znacz?ce wydarzenia i dzia?ania MRA. Wymienionych jest ich wiele. My przypomnimy kolejne kongresy, te bowiem wyznacza?y fundamentalne kierunki aktywno?ci organizacji. Odby?y si? kolejno w: Pary?u (1950), Hadze (1953), Florencji (1956) – od tego momentu w kadencji czteroletniej, Sztokholmie (1960), Brukseli (1964), Madrycie (1968), Moskwie (1972), Waszyngtonie (1976), Londynie (1980), Bonn (1984), Pary?u (1988), Montrealu (1992), Pekinie (1996), Sewilli (2000), Wiedniu (2004), Kuala Lumpur (2008), Brisbane (2012), Seulu (2016), a na 2020 r. planowany jest w Abu-Dabi.
Przy okazji jubileuszu opublikowano maszynopis aktu erekcyjnego, którego tre?? ustalono na spotkaniu ekspertów w siedzibie UNESCO w Pary?u w dniach 9 – 11 czerwca 1948 r. Dokument okre?la? cele organizacji oraz regulowa? sk?ad i reprezentacj? rady, sk?adki, funkcj? i organizacj? kongresów mi?dzynarodowych, konstytuant?, komitet wykonawczy, funkcje prezydenta i wiceprezydenta rady. Przewidziano tak?e procedur? wy?aniania komitetów i jak przysta?o na organizacj? archiwistów, procedur? post?powania z dokumentacj?, która utraci?a bie??c? warto??.
Przypomnijmy cele dla których powo?ano Mi?dzynarodow? Rad? Archiwów tak, jak zosta?y one okre?lone w akcie za?o?ycielskim. Mówi o nich punkt 2 dokumentu:
„2. Celami ogólnymi Mi?dzynarodowej rady Archiwów s?:
a) ustanowi?, podtrzymywa? i zacie?nia? relacje pomi?dzy archiwistami wszystkich krajów i pomi?dzy instytucjami, administracjami stowarzyszeniami publicznymi i prywatnymi, bez wzgl?du na ich siedzib?, których dzia?alno?? powi?zana jest z archiwami.
b) wspó?pracowa? w dziedzinach przechowywania, ochrony przeciwko wszelkim ryzykom gro??cym dorobkowi ludzko?ci w dziedzinie archiwalnej; uczestniczy? w post?pie we wszelkich aspektach technicznych i administracyjnych archiwów, u?atwia? wymian? pogl?dów, wiedzy, do?wiadcze?, metod i procesów.
c) wspiera? i u?atwia? cz?stsze wykorzystanie archiwów, wydajne i bezstronne studia nad dokumentami, na przyk?ad czyni?c ich zawarto?? lepiej znan?, publikuj?c ich kopie i czyni?c dost?p do archiwów swobodniejszym.
d) wspiera?, organizowa? i faworyzowa? na p?aszczy?nie mi?dzynarodowej wszelkie dzia?ania, programy i u?ytkowe projekty tycz?ce administrowania archiwami.
e) wspó?pracowa? z innymi organizacjami dzia?aj?cymi w obszarze przechowywania do?wiadcze? ludzkich i u?ytkowania tej dokumentacji z korzy?ci? dla ludzko?ci.
Przy okazji jubileuszu przypomnijmy kilka s?ów z dziejów naszej bran?owej organizacji zawodowej. W 1910 r. w Brukseli odby? si? pierwszy kongres archiwistów i bibliotekarzy, na którym wyartyku?owano odmienno?? specyfiki archiwów od metodyki bibliotek. Okre?lono, na p?aszczy?nie mi?dzynarodowej po raz pierwszy zasad? proweniencji (od po?owy XIX w. zasada ta znana by?a na we Francji czy Holandii) oraz uznano konieczno?? dalszych spotka? celem wymiany do?wiadcze?. Uzgodniono, ?e nast?pny kongres archiwów odb?dzie si? w Mediolanie w 1915. Pierwsza Wojna ?wiatowa uniemo?liwi?a realizacj? tego planu. Po wojnie, w 1931r., dzia?aj?ca przy Lidze Narodów „Komisja Mi?dzynarodowa Wspó?pracy Intelektualnej”, podj??a prób? zorganizowania w 1933 r. kongresu archiwów. Kongresu nie uda?o si? zorganizowa?, a wydano jedynie „Guide international des Archives”. Dopiero po zako?czeniu II Wojny ?wiatowej dosz?o do utworzenia obecnej Mi?dzynarodowej Rady Archiwów.
Droga do utworzenia pozarz?dowej mi?dzynarodowej organizacji archiwów i archiwistów nie by?a ?atwa. W ci?gu 70 lat istnienia Rada odegra?a znacz?c? rol? na wielu obszarach archiwistyki zdefiniowanych w akcie erekcyjnym.
Wi?cej:
ICA : 70 ans de rayonnement international
Przygotowuj?c notatk? wykorzysta?em tak?e:
?ród?a: 9 juin 1948: L'acte constitutif de l'ICA a été adopté au cours de la réunion de l'UNESCO ŕ Paris. (Archiwum UNESCO) - pdf
Opracowania:
La pratique archivistique française, red. Jean Favier, Paris 1993, s. 37 - 39
Manuale di archivistica, red. Nunzio Silvestro, Napoli 2004, s. 49 - 51.
Poprawiony (czwartek, 16 sierpnia 2018 20:08)





