Rozpoczęcie zakrojonej na szeroką skalę agresji zbrojnej Rosji na Ukrainę nie przerwało pracy Archiwum Państwowego Obwodu Iwano-Frankowskiego i nie zakłóciło planów pracy - Archiwum nadal aktywnie działało i wypełniało się dokumentami Narodowego Zasobu Archiwalnego.

Digitalizacja dokumentów pozostaje jednym z kluczowych działań obwodowych archiwów państwowych Ukrainy. W związku z tym, 6 lipca 2023 r. w siedzibie Archiwów Państwowych Ukrainy, z udziałem Szefa Archiwów Państwowych Ukrainy Anatolija Chromowa, oficjalnego przedstawiciela organizacji FamilySearch na Ukrainie Ołeksandra Siczkarenki oraz Zastępcy Dyrektora - Naczelnika Oddziału Archiwum Państwowego Obwodu Iwano-Frankowskiego Lubomira Charuka, podpisano umowę o współpracy Archiwum Państwowego Obwodu Iwano-Frankowskiego z FamilySearch International (USA). W ramach porozumienia zostanie zrealizowany ważny projekt digitalizacji zbioru ksiąg metrykalnych z cerkwi, kościołów i synagog z terenu dawnego województwa stanisławowskiego, aktów stanu cywilnego, dokumentów sądowych i innych.

Analiza interakcji zachodzącej między sztuczną inteligencją (artificial intelligence) a dokumentacją we wszystkich jej aspektach powstawania, zarządzania i wykorzystania stała się domeną dysput akademickich. Aktywne włączenie się archiwistów w rozważania transdyscyplinarne, prowadzone głównie na pograniczu inżynierii oprogramowania, wymagało znaczącego przesunięcia punktu ciężkości w myśleniu archiwalnym i przekształcenia praktyki poprzez zaawansowane metodologie cyfrowe. Podejście proaktywne, możliwe dzięki synergii środowiska międzynarodowego, prezentuje projekt InterPARES Trust AI. Inicjatywa profesor Luciany Duranti służyć ma zaprojektowaniu, rozwojowi i wykorzystaniu sztucznej inteligencji na rzecz wspierania cyfrowej dostępności i przystępności dokumentacji. Zakłada ona trwałe partnerstwo podmiotów międzynarodowych, służące prowadzeniu badań teoretycznych i empirycznych oraz szkoleń, a także stworzenia sprzężenia zwrotnego między środowiskiem akademickim, instytucjami z zasobem archiwalnym, archiwistami i zarządcami dokumentacją oraz przedstawicielami innych dziedzin, zaangażowanych w rozwój AI. Wyniki badań prowadzonych w ramach InterPARES Trust AI są zaprezentowane uczestnikom Szkoły Letniej, odbywającej się w dniach 7-11 lipca br. w San Benedetto del Tronto we Włoszech.
Dzień pierwszy zdeterminowało Sympozjum „Artificial Intelligence to support the ongoing availability and accessibility of trustworthy public records - an overview of InterPARES Trust AI”. Jedenastu prelegentów z akademicką precyzją zarysowało cele, metody i rezultaty zakończonych lub pozostających w fazie realizacji projektów, które w sposób holistyczny objąć mają wszystkie aspekty archiwizacji wzbogaconej o komponent cyfrowy. Ich istotnym elementem jest odwołanie do procesów aktotwórczych, wpływających na powstawanie, zarządzanie i wykorzystanie (także ponowne) dokumentacji. Wymiary te – w założeniach – stanowiły punkt wyjścia dla strukturyzacji wiedzy, pozwalającej dookreślić miejsca praktycznego zastosowania sztucznej inteligencji w archiwach. Model koncepcyjny zakłada bowiem kształtowanie przestrzeni przy pomocy nowoczesnej technologii AI i jej wypełnienie bogatą oraz różnorodną treścią cyfrowego dziedzictwa kulturowego. Powyższe zamierzenia badawcze realizują 33 projekty InterPARES Trust AI, związane z nowoczesną archiwistyką cyfrową – przetwarzanie języka naturalnego, zastosowanie sieci neuronowych, implementacja AI chatbotów, nadzorowane i nienadzorowane uczenie maszynowe, techniki rozpoznawania jednostek nazwanych (NER).

W dniu 5 lipca 2023 r. o godzinie 16:00 w Centrum im. Metropolity Andrieja Szeptyckiego we Lwowie (ul. Stryjska 29a), z udziałem szefa Państwowej Służby Archiwów Ukrainy Anatolija Chromowa, odbędzie się prezentacja projektu „Cyfrowe Archiwum Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej”, firmowanego przez Instytut Historii Kościoła Ukraińskiego Uniwersytetu Katolickiego i firmę „Archive Information Systems”, z udziałem Państwowej Służby Archiwalnej Ukrainy.

W dniu 15 czerwca 2023 r. odbyła się konferencja naukowa, zorganizowana przez Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Lublinie oraz Archiwum Państwowe w Lublinie. Dyrektorzy tych instytucji, Robert Derewenda i Krzysztof Kołodziejczyk, powitali przybyłych i krótko wprowadzili w ideę zorganizowanego spotkania, którego częścią była wystawa publikacji oraz dokumentów z obu tych instytucji.

Edycje źródłowe na wystawie