Dziesi?? lat temu, 20 marca 2015, po d?ugich przygotowaniach i du?ym zaanga?owaniu ?rodowiska archiwistów ko?cielnych nast?pi? sieciowy debiut portalu ARCHION, którego g?ównym za?o?eniem by?o udost?pnienie akt ko?cielnych z ró?nych archiwów niemieckich, w celu ?atwiejszego dost?pu do ?róde? historycznych, w szczególno?ci do bada? genealogicznych i rodzinnych. Dekad? pó?niej, ARCHION sta? si? integraln? cz??ci? bada? genealogicznych. Dzi?ki ponad 30 milionom zdigitalizowanych stron ksi?g ko?cielnych, platforma sta?a si? jednym z najwa?niejszych ?róde? dla badaczy i genealogów. Ludzie na ca?ym ?wiecie korzystaj? z zasobów cyfrowych portalu do badania historii swoich rodzin i odkrywania przodków. Portal zosta? za?o?ony w Stuttgarcie w maju 2013 roku przez Stowarzyszenie Ko?cio?a Ewangelickiego w Niemczech (Evangelische Kirche in Deutschland) i jedena?cie ko?cio?ów krajowych z Anhalt, Badenii, Bawarii, Berlina-Brandenburgii-Górnych ?u?yc, Hanoweru, Hesji i Nassau, Kurhessen-Waldeck, Palatynatu i Westfalii Württembergii.
Pocz?tki projektu si?gaj? prze?omu lat 2005/2006 i s? ?ci?le zwi?zane z pracami Stowarzyszenia Archiwów Ko?cielnych. W okresie próbnym, od wrze?nia 2014 roku testowano portal z udzia?em ponad 4 000 u?ytkowników. By?a to wersja beta portalu, co oznacza?o mniej wi?cej, ?e mia? on ju? pierwszych u?ytkowników testuj?cych go, a w tym czasie wy?apywane by?y jeszcze b??dy zwi?zane z ró?nymi ?rodowiskami i warunkami pracy programu. Inauguracja portalu nast?pi?a na 66 Dniach Genealogicznych w Kassel w marcu 2015 roku, kiedy odblokowano jego wersj? testow? do ogólnego u?ytku w Landeskirchenamt der Evangelischen Kirche von Kurhessen-Waldeck w Kassel.
Stare, niemieckie ksi?gi ko?cielne si?gaj? XVI wieku i s? unikalnym ?ród?em historycznym. Poza zapisami dotycz?cymi danych o urodzeniach, za?lubinach i zgonach, pastorzy zapisywali w nich równie? informacje o dziejach wspólnot parafialnych. Znajduj? si? w nich zapiski o chorobach, epidemiach, panuj?cej pogodzie i ró?nych wydarzeniach dnia codziennego. Ponadto w zapisach metrykalnych ujawnia si? równie? to, co stanowi?o dla ówczesnego spo?ecze?stwa ma?e skandale czy sensacje- nie?lubne dzieci, samobójstwa. Na szcz??cie nie obowi?zywa?y wówczas sztywne kanony sporz?dzania aktów i zamiast pól do wype?nienia, ich autorzy mogli pozwoli? sobie na swobodne potraktowanie tematu i cz?sto wychodzili poza rol? urz?dnika parafialnego. Tym bardziej warto?? poznawcza tej dokumentacji wykracza poza sztywne ramy bada? genealogicznych. W Niemczech ksi?gi ko?cielne do 1876 s? najwa?niejszymi ?ród?ami genealogicznymi, gdy? od tego roku rozpocz??y swoj? dzia?alno?? ?wieckie urz?dy stanu cywilnego. Portal, poza wyszukiwaniem materia?ów ?ród?owych i tworzeniem drzewa genealogicznego, zawiera forum u?ytkowników stanowi?ce pole do wymiany wiedzy i danych pomi?dzy badaczami. Przewidziano równie? pomoc w odczytaniu r?cznego pisma gotyckiego, z którego odczytaniem problem maj? równie? wspó?cze?ni badawcze o mniejszym do?wiadczeniu lub przygotowaniu-konkordancja alfabetów, próbki odczytanych i transkrybowanych tekstów. Na pocz?tku jego funkcjonowania na portalu do dyspozycji u?ytkowników by?o ponad 40 tys. zdigitalizowanych ksi?g ko?cio?a ewangelickiego, co stanowi?o ok. 4 mln. skanów. Dalsze prace nad digitalizacj? kolejnych ksi?g trwaj?- docelowo obejmowa? b?d? ok. 200 tys ksi?g. Wyzwanie digitalizacji ksi?g podj?? równie? ko?ció? katolicki w Niemczech, jednak dotychczas nie zdecydowa? si? na udost?pnianie swoich zasobów online. Oczekiwania w stosunku do portalu by?y i s? bardzo du?e. Jest on b?ogos?awie?stwem dla genealogów, którzy uzyskuj? ?atwy dost?p do dokumentów. Jest on równie? b?ogos?awie?stwem dla archiwistów, którzy ju? nie musz? oddawa? w r?ce badaczy drogocennych ksi?g. Niemiecka stacja radiowa WDR5, swój news po?wi?cony portalowi zatytu?owa?a nawet jako ma?? rewolucj? w poszukiwaniach genealogicznych, z czym trudno si? nie zgodzi?.
Przeprojektowana strona internetowa obejmuje intuicyjne wskazówki dla u?ytkownika i ulepszon? funkcj? wyszukiwania, która umo?liwia u?ytkownikom szybkie i precyzyjne okre?lenie, czy potrzebne im akta ko?cielne s? ju? dost?pne w wersji cyfrowej. Ponadto nowo skonstruowane menu u?atwia dost?p do wszystkich uczestnicz?cych archiwów, a optymalizacja pod k?tem urz?dze? mobilnych gwarantuje, ?e dost?p do portalu mo?na uzyska? w dowolnym momencie, nawet b?d?c w drodze. Nowo wprowadzona funkcja do pobierania umo?liwia tak?e zapisywanie ró?norodnych odkry? i znalezisk cyfrowych na w?asnym komputerze.
Jednak pomimo wszystkich innowacji ARCHION pozostaje wierny swoim korzeniom: sprawdzone ?ród?a, czyli ponad 150 000 akt ko?cielnych z 25 niemieckich archiwów, s? nadal dost?pne pod jednym cyfrowym adresem. Jak zwykle spo?eczno?? mo?e wymienia? si? pomys?ami i wspiera? si? nawzajem na forum ARCHION-u.
?ród?o:
oprac. Jolanta Le?niewska
AP P?ock O. Kutno
Poprawiony (poniedziałek, 31 marca 2025 19:33)





