dr Roman Stelmach (1950 - 2022)
fot. AP Wrocław

21 marca 2022 r. zmarł nasz kolega, wybitny archiwista, źródłoznawca i mediewista dr Roman Stelmach. Całe zawodowe życie związany był z Archiwum Państwowym we Wrocławiu, zajmując się dziejami średniowiecza postrzeganymi poprzez źródła historyczne, którymi się opiekował jako archiwista i w oparciu o które prowadził badania naukowe jako historyk. Dyplomatyka i sfragistyka śląska, czeska, polska i niemiecka były jego żywiołem. Szczególnym jego zainteresowaniem cieszyły się zasoby archiwalne dotyczące klasztorów na Śląsku i Górnych Łużycach, śląskie kancelarie książęce oraz źródła do dziejów miast.
Publikował na łamach tak ważnych periodyków jak: Archeion, Sobótka, Teki archiwalne, Acta Universitatis Wratislaviensis.
Publikował sporo. Jedną z jego ważniejszych prac był Katalog średniowiecznych dokumentów przechowywanych w Archiwum Państwowym we Wrocławiu, Racibórz 2014, s. 928.

prof. Daria Nałęcz (1951 - 2022)

Zapaliła zielone światło dla ArchNetu. Przed prawie 20 laty bez wahania zgodziła się poprzeć inicjatywę archiwalnego środowiska wrocławskiego utworzenia Naukowego Portalu Archiwalnego. Było to jedno z wielu okien na świat, jakie otworzyła archiwom i archiwistom polskim. Jej wiedza, erudycja, energia, niespokojny twórczy duch były tym, co budowało nową jakość w funkcjonowaniu archiwów państwowych. Jako Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych kierowała nimi na przełomie stuleci, w latach 1996-2006. Wprowadziła je w nowe tysiąclecie, chętnie i umiejętnie korzystając z nowych możliwości politycznych, technologicznych i innych.

Daria Monika Lipińska-Nałęcz była absolwentką Uniwersytetu Warszawskiego, doktorem habilitowanym nauk humanistycznych, pracownikiem naukowym. Najdłużej związana była zawodowo z Instytutem Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, gdzie przygotowywała rozprawy historyczne. Latem 1996 r., po nagłej śmierci prof. Jerzego Skowronka, została powołana na stanowisko Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych. Warsztat badacza zamieniła na gabinet urzędnika, w którym powstawały już nie obrazy przeszłości, ale pomysły i wizje na przyszłość. Sprawnie kierowała nie tylko urzędem, ale i siecią archiwów państwowych. Doceniała znaczenie informatyzacji – w wymiarze sprzętowym i systemowym. Pod jej okiem powstawały kolejne witryny internetowe w domenie archiwa.gov.pl i ap.gov.pl; tworzone były kolejne bazy danych, stopniowo łączone w system informacji archiwalnej online; zaczął działać w postaci wyłącznie elektronicznej rejestr dokumentacji osobowej i płacowej.

W dniu 10 marca 2022 r. Komitet Wykonawczy Międzynarodowej Rady Archiwów przyjął Rezolucję Wsparcia dla Ukrainy polegającą na zawieszeniu relacji z trzema rosyjskimi i jedną białoruską agencjami archiwalnymi. Zawieszono relacje z:
1. Rosyjską Federalną Agencją Archiwów (Федеральное архивное агентство России);
2 . Komitetem Archiwów Rządu Republiki Udmurcji (Комитет архивов при Правительстве Удмуртской Республики);
3. Rządowym Komitetem Archiwów Republiki Tatarstanu (Государственный комитет архивов Республики Татарстан)
4. Departamentem Zarządzania Archiwami i Dokumentacją Republiki Białoruś (Департамент архивов и делопроизводства Министерства юстиции Республики Беларусь).

Anatolij Chromow, szef archiwów państwowych Ukrainy:
„W czasie wojny nadal działaPaństwowa Służba Archiwalna Ukrainy. Nasze główne wysiłki skupiają się teraz na:
- stałym monitoringu stanu branży i dokumentowaniu wydarzeń wojennych;
- punktowym wzajemnym wsparciu kolegów (organizacji warunków pracy zdalnej, pobytu czasowego dla tych, którzy wyjechali itp.);
- przeniesienie poszczególnych kolekcji (tam, gdzie to możliwe i bezpieczne);
- współpracy międzynarodowej i wsparciu partnerów w celu całkowitej izolacji kraju agresora;
- opracowaniu mechanizmów i podpisaniu umów na wykonanie kopii cyfrowych zasobu archiwalnego i aparatu ewidencyjnego;
- dalszej realizacji projektów internetowych przez służbę archiwalną i archiwa państwowe;
- zaleceniach metodycznych, konsultacjach w zakresie ewidencji i archiwizacji w stanie wojennym;
- szerokiej komunikacji z mediami i kolegami z całego świata, w celu zorganizowania w przyszłości mechanizmów międzynarodowego wsparcia finansowego i technicznego dla naprawy i odbudowy infrastruktury archiwalnej.
Razem do zwycięstwa! Chwała Ukrainie!”

https://www.facebook.com/archives.ua

tłum. i oprac.

Edyta Łaborewicz
AP Wrocław O/Legnica