W dniach 27-30 października 2025 r. w Barcelonie odbędzie się Międzynarodowy Kongres Archiwów. W części pierwszej przybliżyliśmy zagadnienia, które będą poruszane bloku pierwszym. W części II prezentujemy referaty, które będą wygłoszona w blokach 2 i 3. Część III, obejmuje dość bogaty w referaty blok IV.

BLOK IV Cyfryzacja i udostępnianie (Numérique et Accessible):

Sesja 2

- Juliana Almeida, Tânia Gava, Jussara Teixeira, Brazylia, Aplicaciones de la Inteligencia Artificial en Archivística: clasificador automático de documentos, (Zastosowania sztucznej inteligencji w archiwistyce: Automatyczny klasyfikator dokumentów), hiszpański;

- Sishi Huang, Yuenan Liu, Jianliang Yang, Xiya Zhang, Chiny, AI Adoption In provincial Archives in China: Effects, Challenges and Prospects, (Adopcja sztucznej inteligencji w archiwach prowincjonalnych w Chinach: skutki, wyzwania i perspektywy), angielski;

- Glòria Gimeno Vázquez, Hiszpania, Barcelona al teu abast, (Barcelona na wyciągnięcie ręki), kataloński;

- Alejandro Hernandez, Argentyna, IA - Aplicacion de Tecnicas de Recuperacion, Enriquecimiento y Generacion (RAG) en archivos historico, ( IA - Zastosowanie technik odzyskiwania, wzbogacania i generowania (RAG) w archiwach historycznych), hiszpański.

Dnia 18 września 2025 r. w sali kinowej Archiwum Narodowego 11 osób otrzymało medale „Za Zasługi dla Czeskiej Archiwistyki”, przyznawane przez Ministra Spraw Wewnętrznych Republiki Czeskiej. Jest to nagroda wręczana za całokształt pracy lub nadzwyczajny czyn dla czeskiej archiwistyki.
Medale przyznawane są od 2006 roku, a najczęstszym miejscem ich uroczystego wręczenia jest Archiwum Narodowe w Pradze. Uroczystość odbywa się zazwyczaj raz w roku, z wyjątkiem 2007 roku, kiedy medale wręczono dwukrotnie. Od 2006 roku medal otrzymało łącznie 348 osób. Są to archiwiści, konserwatorzy, pracownicy opieki przedarchiwalnej, historycy, nauczyciele akademiccy, kierownicy archiwów państwowych, przemysłowych i prywatnych oraz inni. Lista nagrodzonych w 2025 roku to: Mag. Boris Domajnko (Słowenia); PhDr. JUDr. Ivan Dubovický; Mgr. Eva Javorská; Mgr. Tomáš Jelínek; Ph.D.; PaedDr. Zdeněk Kašpar; prof. Dr. Christian Keitel (Niemcy); Prom. hist. Nataša Kmochová; Mgr. Světlana Ptáčníková; Ing. Antonín Stáně; Stanislav Toulec; PhDr. Pavel Urbášek.

W dniu 12 września 2025 r. w Warszawie, w Auli Kryształowej Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego (ul. Nowoursynowska 166/9), odbył się Nadzwyczajny Krajowy Zjazd Delegatów Stowarzyszenia Archiwistów Polskich, zwołany z okazji 60-lecia powstania Stowarzyszenia. W trakcie obrad wręczone zostały odznaczenia państwowe przyznane przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – Złote, Srebrne i Brązowe Krzyże Zasługi, odznaki honorowe „Zasłużony dla Kultury Polskiej”, przyznane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, odznaki „Za Zasługi dla Stowarzyszenia Archiwistów Polskich”, przyznane przez Zarząd Główny Stowarzyszenia Archiwistów Polskich, jak również wyróżnienia za szczególne zaangażowanie i trud włożony w rozwój i popularyzację Stowarzyszenia Archiwistów Polskich, przyznane przez Prezesa Stowarzyszenia Archiwistów Polskich.

Odznaczeni i nagrodzeni 12 września 2025 r.
fot. Mariusz Bodnar, zbiory SAP

Jak powszechnie wiadomo historia skrywa wiele tajemnic, a opisujące je dokumenty odkrywane są często po wielu latach. Takimi dokumentami miała być zawartość tajemniczej koperty, którą 19 września 2005 r. do Archiwum Narodowego w Pradze przekazał Antonín Sum (zmarł w 2006 r.), jeden z osobistych sekretarzy Jana Masaryka (1886–1948) ministra spraw zagranicznych Czechosłowacji (1940–1948), a jednocześnie syn Tomáša Garrigue Masaryka (1850–1937), współtwórcy niepodległości tego kraju i jego pierwszego prezydenta (1920–1935). Koperta była zapieczętowana, a darczyńca zastrzegł, że można ją będzie otworzyć dopiero po 20 latach. Miała ona kryć przesłanie prezydenta Tomáša Masaryka, spisane przez jego syna prawdopodobnie 5 września 1937 r., już na łożu śmierci. Sprawa ta poruszyła czeską opinię publiczną, wywołując gorące dyskusje i wiele spekulacji na temat ostatnich słów prezydenta. Sama koperta spoczęła zaś na 20 lat w kasie pancernej praskiego Archiwum Narodowego.